Demokrasinin Antik Doğu kökenlerini aramak: Demokratik değerler çerçevesinde Kral Aşoka fermanlarının incelenmesi

Abstract

Bu tezin amacı, demokrasinin kökenlerine ilişkin Batı-merkezci anlatıyı eleştirel biçimde değerlendirmek ve demokratik değerlerin Antik Doğu'daki tarihsel izlerini Kral Aşoka fermanları üzerinden incelemektir. Bu amaçla çalışmada demokrasi kavramı ve tarihsel gelişim süreci özetlenmiş; demokratik değerlerin yönetsel, hukuki, toplumsal ve çevresel boyutları kuramsal çerçevede ele alınmıştır. Araştırmanın inceleme kısmında Aşoka fermanları demokratik değer kategorileri doğrultusunda analiz edilmiş; fermanlarda yer alan yönetsel düzenlemeler ve ahlaki ilkeler sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Bulgular, Aşoka'nın yönetim anlayışında katılımcılık, kamusal sorumluluk, hukuki ölçülülük, hoşgörü, şiddetsizlik ve sosyal adalet gibi demokratik ilkelerin belirgin biçimde yer aldığını göstermektedir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, Aşoka yönetiminin demokratik değerlerin erken tarihsel tezahürlerinden birini barındırdığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda demokrasi, yalnızca Antik Yunan'a özgü bir siyasal model değil; farklı medeniyetlerde gelişen etik ve yönetsel değerlerin tarihsel birikimi üzerine inşa edilmiş çok katmanlı bir siyasal ideal olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, yorumcu paradigma temelinde nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülmüş, veriler fenomenolojik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu bağlamda demokrasi, demokratik değerler ve Kral Aşoka fermanlarındaki emirler birer fenomen olarak karşılaştırılmalı bir şekilde mercek altına alınmıştır.

The aim of this thesis is to critically evaluate the Western-centric narrative regarding the origins of democracy and to examine the historical traces of democratic values in the Ancient East through the edicts of King Ashoka. To this end, the study provides a summary of the concept of democracy and its historical development, and addresses the administrative, legal, social, and environmental dimensions of democratic values within a theoretical framework. In the analytical part of the research, Ashoka's edicts are examined in line with categories of democratic values, and the administrative regulations and moral principles contained in the edicts are evaluated in a systematic manner. The findings indicate that democratic principles such as participation, public responsibility, legal proportionality, tolerance, non-violence, and social justice are prominently reflected in Ashoka's understanding of governance. The results of the study reveal that Ashoka's rule embodies one of the early historical manifestations of democratic values. In this context, democracy is considered not merely as a political model unique to Ancient Greece, but as a multilayered political ideal built upon the historical accumulation of ethical and administrative values developed across different civilizations. This study is conducted within the interpretive paradigm using a qualitative research approach, and the data are analyzed through the phenomenological analysis method. In this framework, democracy, democratic values, and the edicts of King Ashoka are comparatively examined as distinct phenomena.