İletişim teknolojilerinin kültürel değişime etkisindeki rolünün dijital medya örnekleminde incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, iletişim teknolojilerinin ve sosyal medyanın kültürel değişim üzerindeki etkisini, sosyal bilgiler öğretmenleri ve ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin görüşleri doğrultusunda belirlemektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Bitlis'in Tatvan ilçesinde görev yapan 10 sosyal bilgiler öğretmeni ve 10 ortaokul 6. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, iki katılımcı grubu arasında kültürel değişim algısı konusunda belirgin bir perspektif farkı olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenler, sosyal medyayı büyük ölçüde "kültürel yozlaşma", "değerlerin zayıflaması", "popüler kültür dayatması" ve "yabancılaşma" gibi olumsuz unsurlarla ilişkilendirirken; öğrenciler sosyal medyayı bir "sosyalleşme", "etkileşim", "eğlence" ve "farklı kültürleri tanıma" alanı olarak deneyimlemektedir. Sonuç olarak, öğretmenler dijital medyayı kültürel bir "tehdit" olarak algılarken, öğrenciler bunu bir "etkileşim alanı" olarak görmektedir. Bununla birlikte, her iki grup da teknolojinin getirdiği bağımlılık ve olumsuz içerik gibi risklerin farkındadır ve "yüz yüze iletişim" ile "yöresel kültür" unsurlarının önemini koruduğu konusunda benzer görüşler bildirmiştir. Çalışma, bu sürecin yönetiminde "medya okuryazarlığı" eğitiminin kritik rolünü vurgulamaktadır.

The purpose of this research is to determine the impact of communication technologies and social media on cultural change, based on the views of social studies teachers and 6th-grade secondary school students. The research was designed according to the phenomenological pattern, one of the qualitative research methods. The study group of the research consists of 10 social studies teachers and 10 6th-grade secondary school students working in the Tatvan district of Bitlis. The data collected through semi-structured interview forms were analyzed using the content analysis method. The research findings revealed a significant difference in perspective between the two participant groups regarding the perception of cultural change. While teachers largely associate social media with negative elements such as "cultural degeneration," "weakening of values," "imposition of popular culture," and "alienation"; students experience social media as an area for "socialization," "interaction," "entertainment," and "getting to know different cultures." In conclusion, while teachers perceive social media as a cultural "threat," students see it as an "interaction space." Nevertheless, both groups are aware of the risks brought by technology, such as addiction and negative content, and have reported similar views that "face-to-face communication" and elements of "local culture" retain their importance. The study emphasizes the critical role of "media literacy" education in managing this process.