GENEL POPÜLASYONDA DEPRESYON, STRES VE KAYGININ OLUMSUZ ETKİLERİNE KARŞI PSİKOLOJİK ESNEKLİK KORUYUCU BİR ROL OYNAYABİLİR Mİ: BİR KANONİK KORELASYON ANALİZİ

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, toplam psikolojik esneklik (PE) ve alt süreçleri (kabul, bilişsel ayrışma, an ile esnek temas, bağlamsal benlik, değerler ve değer odaklı eylemlerde kararlılık) ile psikolojik sıkıntılar (depresyon, kaygı ve stres) değişken kümeleri arasındaki olası özgün ilişkileri ortaya çıkarmaktır. Bu ilişkileri ortaya çıkarmak için Türkiye'deki çeşitli üniversitelerden 331 katılımcıdan toplanan veriler ile kanonik korelasyon analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, psikolojik esneklik ve psikolojik sıkıntı değişken kümelerinin %40'lık orta düzeyde bir varyansı paylaştığı ve psikolojik esneklik değişken kümesindeki varyansın %15'inin psikolojik sıkıntılar değişken kümesi tarafından açıklandığı, psikolojik sıkıntılar değişken kümesindeki varyansın %30'unun da psikolojik esneklik değişken kümesi tarafından açıklandığı görülmüştür. Bulgular ayrıca bilişsel ayrışma, an ile esnek temas, değerler, değer odaklı eylemlerde kararlılık ve toplam psikolojik esnekliğin tüm psikolojik sıkıntılar değişken kümesi ile negatif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Her ne kadar ikili ilişkilerde kabul ve bağlamsal benlik değişkenlerinin kaygı ve stres değişkenleri ile negatif ilişkili oldukları, depresyon değişkeni ile anlamlı ilişkilerinin bulunmadığı tespit edilmiş olsa da bu bulguların kanonik korelasyon analizi ile doğrulanmadığı görülmektedir. Sonuç olarak bulgularımız, depresyon, anksiyete ve stresin başlangıcını ve devamını anlamada toplam psikolojik esneklik ve süreçlerinin önemini ve koruyucu rolünü toplu olarak doğrulamaktadır.