27 Mayıs'a giden süreçte Dokuz Subay Olayı

Abstract

Türkiye'nin 1945 yılında çok partili hayata geçmesi ve 1950'de Demokrat Parti'nin iktidara gelmesi, ülkede yeni bir sürecin başlangıcı olmuştur. DP'nin takip ettiği bazı politikalar ordu içerisinde özellikle alt rütbedeki subaylar tarafından hoş karşılanmamıştır. Bu dönemde ezanın Türkçe okunmasından vazgeçilmesi, DP'nin Atatürk devrimlerinden ve laiklikten uzaklaşması olarak telaffuz edilmişti. Ayrıca subayların sosyal ve ekonomik sorunları da vardı. Tüm bunlar alt kademedeki subayların gizli örgütlenmeler içerisine girmesine neden olmuştur. Orduda alt kademedeki subaylar arasında büyük rahatsızlıklar ve cuntacı yapılanmalar 1954-1955 yıllarından itibaren artmış ve birbirinden haberli habersiz çeşitli ihtilal grupları oluşmaya başlamıştır. Bunlardan ilki Aralık 1957'de Binbaşı Samet Kuşçu'nun ihbarı ile ortaya çıkan "9 Subay Olayı"dır. Ancak örgütlenme yapısı ve önemli konumlarda yer alan subayların aynı zamanda cuntacı yapılanma içerisinde yer almaları onların işin içinden kolayca sıyrılmalarını sağlamıştı. Olayın belki de tek mağduru, olayı ihbar eden Samet Kuşçu olmuştu. Dokuz subayın yargılanması sırasında mahkeme heyetinin başkanı olan Cemal Tural da bu cuntacı yapılanmanın içinde idi. Cuntacılara en önemli desteği ise Milli Savunma Bakanı Şemi Ergin'in emir subayı Adnan Çelikoğlu sağlıyordu ve arkadaşlarını her türlü ihbardan haberdar ediyordu. Onlar da anında gerekli önlemleri alıyorlardı. Adnan Menderes ve hükümeti ise bu konuda yeterli önlemleri almamıştı. Çünkü üst rütbeli subaylar hükümete bağlıydı ve onların bu durumdan rahatsız olmalarını istemiyordu. Sonunda Samet Kuşçu hariç diğer subayların beraat ederek görevlerine dönmeleri, onları hem cesaretlendirdi hem de daha ihtiyatlı davranmalarını sağladı. Bu durum onların 27 Mayıs 1960 Darbesine giden süreçte adım adım ilerlemelerini sağladı.Turkey's transition to a multi-party system in 1945 and the Democratic Party's rise to power in 1950 marked the beginning of a new era. DP's some policies were not well-received within the military, particularly by lower-ranking officers. The abandonment of reciting the call to prayer in Turkish was interpreted departure from Atatürk's reforms and secularism. Furthermore, facing social and economic problems, some lower-ranking officers began to engage in clandestine organizations. Discontent and coup-plotting among lower-ranking officers in army increased from 1954-1955 onwards, and various revolutionary groups began to form, some aware, some unaware of each other. The first of these was the "Nine Officers Incident," which was noticed in December 1957 with the denunciation of Major Samet Kuşçu. However, since the officers involved in the coup plot had important positions in the army structure they easily extricate themselves from the situation. Perhaps the only victim of the incident was Samet Kuşçu, who reported it. Cemal Tural, presiding over the court during the trial of the nine officers, was also part of this coup plot. The most important support for the coup plotters came from Adnan Çelikoğlu, the aide-de-camp of the Minister of National Defense, Şemi Ergin, who informed his friends of all denunciations. They, in turn, immediately took the necessary precautions. Adnan Menderes and his government, however, did not take sufficient precautions by thinking that the high-ranking officers were loyal to the government, so they didn't want to upset them. Ultimately, except for Samet Kuşçu, other officers were acquitted and returned to their duty and they began to act much more boldly and cautiously. This allowed them to advance step by step in the process leading up to the May 27, 1960 coup.