GIDA GÜVENLİĞİ İLE ÇEVRE VE İNSAN SAĞLIĞI AÇISINDAN ÇEVRESEL KİRLETİCİLERİN ORAL YOLDAN İN VİTRO BİYOERİŞİLEBİLİRLİĞİ ÇALIŞMALARININ DETAYLI BİR İNCELEMESİ

Abstract

Günümüzde küreselleşme, dünya nüfusunun artışı, sanayinin gelişmesi ve endüstriyel alanların hızla artması gibi pek çok sebep çevresel kirleticilerin biyosfere salınımına neden olmaktadır. Organik kirleticiler, ağır metaller, mikroplastikler gibi pek çok kirletici, gıda güvenliğini, insan ve çevre sağlığını doğrudan tehdit etmektedir. Çevresel kirleticilerin insan ve çevre sağlığı açısından riskleri değerlendirilirken genellikle ortamdaki kirletici oranları göz önünde bulundurulmakta, kirleticinin insan vücuduna alınma oranı göz ardı edilmektedir. Bu noktada, son yıllarda odak haline gelmiş olan, sindirim süreci sırasında gıda matrislerinden salınan ve bağırsak duvarı yoluyla emilmeye hazır olan bileşik miktarını ifade eden ‘biyoerişilebilirlik’ kavramı öne çıkmaktadır. Bu derleme çalışmasında, çevresel kirleticileri konu alan in vitro oral biyoerişilebilirlik çalışmalarının detaylı bir incelemesi yapılmıştır. Mevcut bilgiler ışığında çevresel kirleticilerin biyoerişilebilirliğinin iç ve dış faktörlerden nasıl etkilendiği konusunda genel bir bakış sunulmaya çalışılmıştır.