JOHN LOCKE’UN SİYASET FELSEFESİNDE MÜLKİYET VE DEVLET

Abstract

Onyedinci yüzyılın önemli düşünürlerinden olan ve toplumsal sözleşme kuramını merkeze alan düşünürlerden biri olarak bilinen John Locke, siyasi düşünce tarihinde önemli bir yere sahiptir. Locke, insan doğasını barışçıl ve eşitlikçi bir şekilde değerlendiren yaklaşımı, bunun yanında mülkiyet ve devlet konularındaki fikirleri ile liberal düşüncenin inşasında önemli bir rol üstlenmiştir. Locke açısından devletin kurulma amacı, insanın doğal hakları olan hayat, özgürlük ve mülkiyet haklarının korunmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, Locke’nin düşüncesinde devlet, sınırsız yetkilerle donatılmış bir aygıt değil, aksine, sınırlı yetkilere sahip, minimal bir devlet olarak belirmektedir. Yine, Locke’ye göre bu devlet, önceden belirlenmiş ve kalıcı nitelikte yasalar ile yönetilen bir işleyişe sahip olmalıdır. Ayrıca devletin işleyişinde kuvvetler ayrılığı prensibi benimsenmelidir. Bu açıdan Locke, liberal demokratik rejimlerin en önemli yönetim ilkelerinden biri olan kuvvetler ayrılığı prensibini sistematik bir şekilde ele alan ilk düşünür olarak dikkat çekmektedir. Bu çerçevede, bu çalışmanın konusu John Locke’nin düşüncesinde mülkiyet ve devlettir. Mülkiyet meselesi, Locke’nin devlete ilişkin düşünceleri için merkezi bir yere sahiptir. Bu noktadan hareketle, bu çalışma, Locke’nin siyaset felsefesinde önemli bir yere sahip olan devlet konusundaki düşüncelerini, mülkiyet meselesine yönelik düşüncelerinden hareketle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle Locke’nin fikirleri için bir kalkış noktası oluşturan doğa durumuna ilişkin görüşleri ele alınacaktır. Daha sonra ise, mülkiyet ve devlet konularındaki düşünceleri incelenecektir.