Azerbaycan'da Zerdüştîlik ve Abşeron-Surahanı Ateşgedesi

Abstract

Azerbaycan’ın İran ile coğrafi açıdan yakınlığının bulunması, İran’da ortaya çıkan birçok dinin burada yayılması sonucunu doğurmuştur. Zerdüştîliğin kutsal kitabı Avesta’nın Gatalar’ını ölçü olarak alan araştırmacılar ile Müslüman bilim adamlarının bir kısmı Zerdüşt’ün doğduğu yerinin Azerbaycan ve Batı İran olduğu görüşündedirler. Bununla birlikte Zerdüştîliğin yaklaşık olarak M.Ö. VI. yüzyıldan M.S. VII. yüzyıla değin, Yakın ve Orta Doğu’nun bir kısmında hüküm sürmüş olan üç İran devletinin dini olmasına ve Bakü kent merkezine 30 km. uzaklıktaki Abşeron Yarımadası’nda bulunan Ateşgede hakkındaki bilgilere dayanarak bu dinin bölgede yayıldığına dair birtakım veriler elde edilebilmektedir. Bu araştırma Azerbaycan’da Zertüştîlik, Zerdüştîler ve Bakü yakınlarındaki Saruhanı Ateşgede’si hakkında yeni bulgular ortaya koyma amacındadır.

The geographical proximity of Azerbaijan to Iran has led to the spread of many religions in Iran. Researchers who take Gatas of Avesta, the holy book of Zoroastrianism, and some of the Muslim scientists believe that the birthplace of Zoroastrian is the west of Iran and Azerbaijan. However, Zoroastrianism dates back to about BC. VI. century AD. VII. Until the 19th century, it was the religion of three Iranian states, which had ruled uninterruptedly in most of the Near and Middle East, and 30 km from Baku city center. Based on the information about Ateshgah in the Absheron peninsula at a distance, some data can be obtained about the spread of this religion in the region. This research aims to compose new findings about The Zoroastrianism, Zoroastrians and Ateshgah of Saruhani nearby Baku in Azerbaijan.