Mukallidin İmanı Problemi ve Uryânî Osman Efendi'nin Eserlerinde Mukallidin İmanı Meselesi

Abstract

The issue of the imitator’s faith is one of the issues that scholars of kalam emphasized. Because this issue ultimately concerns the faith of the majority of Muslims. Although it is accepted by everyone in principle that a kind of research and examination should be made on the subjects to be believed, that faith is beneficial to a Muslim person; The situation of a believer (imitator) without doing any research has been studied as a problem in the history of kalam. Because whether imitation is valid or not about the basic elements of the Islamic belief has been a subject of discussion from the early period under various disciplines. In the light of this information, the subject of the imitator’s faith, which is interesting among the research subjects, is the subject of this study. In this article, first of all, the life story of Uryanî Osman Efendi, one of the Ottoman scholars, was briefly mentioned and the names of the works he produced were given. Afterwards, the concepts of faith and taqlid are discussed in the light of the verses with their lexical and terminology meanings. After these, Osman Efendi’s approach to the issue of the imitator’s faith and his discussion of this issue are discussed. Here, this issue, which is discussed among the sects of creed, has been tried to be conveyed from the point of view of Uryânî Osman Efendi.

Mukallidin imanı konusu, kelâm âlimlerinin üzerinde önemle durdukları konulardan biridir. Zira bu konu sonuç itibariyle Müslümanların ekseriyetinin imanını ilgilendirmektedir. Nitekim imanın Müslüman kişiye yararlı olmasının öncelikle iman edilecek konularda bir tür araştırma ve incelemenin yapılması, prensipte herkes tarafından kabul edilmekle birlikte; hiçbir araştırma yapmadan inanan bir kimsenin (mukallid) durumu ise kelâm tarihinde bir problem olarak incelenmiştir. Zira İslâm inancının temel unsurları hakkında taklidin geçerli olup olmaması erken dönemden itibaren çeşitli disiplinler altında işlenen bir tartışma konusu olmuştur.Bu bilgiler ışığında, araştırma konuları içerisinde ilgi çekici olan mukallidin imanı konusu bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu makalede öncelikle, Osmanlı alimlerinden Uryânî Osman Efendi’nin hayat hikayesine kısaca değinilmiş ve ürettiği eserlerin isimleri verilmiştir. Sonrasında ise iman ve taklid kavramları lügat ve ıstılah anlamları ile ayetler ışığında ele alınmıştır. Bunların sonrasında da Osman Efendi’nin, mukallidin imanı konusuna yaklaşımı ve bu konuyu tartışması ele alınmıştır. Burada kısaca, itikat mezhepleri arasında tartışılan bu konu, Uryânî Osman Efendi’nin bakış açısıyla aktarılmaya çalışılmıştır.