Kisra Nûşirevan’ın Yönetim ve Adalet Anlayışı

Abstract

MS. 531 yılında Sasani Devletinin tahtına oturup, yaklaşık 48 yıl iktidarda kalmış olan Kisra Nûşirevan’ın yönetim ve adalet anlayışı, başta İran şairi Firdevsi olmak üzere, pek çok şair, yazar ve tarihçi tarafından ele alınarak övgüyle söz edilmiştir. Taberi, Hz. Muhammed’in “Ben Nûşirevan gibi adil bir melikin zamanında doğdum” şeklindeki bir hadisine dikkat çeker. Ayrıca Gazâlî(öl. 1111), devlet başkanlarına hitaben yazmış olduğu “Naishat’ül Mülük” ve “Yönetimin Sırları” adlı eserlerinde, Kisra Nûşirevan’a atfedilen onlarca hikâye aktarır. İslam Tarihçilerinden Ebu Hanife Dineverî (MS.820-896), Taberî (MS.839-923) ve Mesudî’nin (M.S 893-957) de eserlerinden söz ettiği Nûşirevan’ın yönetim ve adalet anlayışı, özellikle İslam dünyasında, başta Halife Ömer olmak üzere, pek çok devlet adamı tarafından ilham kaynağı olarak kabul edilmiş ve örnek alınmıştır. Bu makalede, tarihi kaynaklar ışığında, Kisra Nûşirevan’ın yönetim ve adalet anlayışı ele alınarak incelenecektir.