Halka Türkçe Öğretmede Halkevlerinin Rolü: Muş, Bitlis, Bingöl Örneği

Abstract

Halkevleri, kurulan yeni hükümetin ve Kemalist rejimin getirdiği yenilikleri halka aktarmada ve anlatmada devlet ile toplum arasında bir çeşit köprü görevi görmüş önemli kurumlardandır. Ülkeyi ekonomik ve kültürel açıdan muasır medeniyetler seviyesine çıkarmak ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)’nin ilkelerini halka anlatarak ulusal bir kimlik yaratma amaçlanmıştır. Halkevleri bünyesinde açılan dokuz alt şube ile konferanslar düzenlenmiş, kurslar, konserler, müzik dersleri verilmiş, tiyatro ve sinema gösterileri ile halka ulaşılmaya çalışılmıştır. Halkevlerinde açılan kursların en önemlisi ise Türkçe okuma-yazma kursları olmuştur. Harf inkılâbı ile beraber halka yeni alfabeyi öğretmek ve devlet ile toplum arasındaki kopukluğu gidermek için Vilayeti Şarkiye denilen doğu illerinde birçok okuma yazma kursu açılmıştır. Tüm diğer doğu illerinde olduğu gibi Bitlis, Bingöl ve Muş’ta da bu kurslar açılmış ve Atatürkçü düşünce halkevleri aracılığı ile halka aktarılmaya çalışılmıştır. Bitlis, Bingöl ve Muş halkevleri zor koşullar altında çalışmalarını yürütmüş ve halkın farklı bir kültüre sahip olması, Kürtçe konuşması halkevlerinin karşılaştığı sorunlar olmuştur. Bu yüzden Bitlis, Bingöl ve Muş halkevlerinin çalışmaları genellikle Türkçe dil kursları ve Türk kültürünü konu alan konferanslar ve temsiller üzerinden gerçekleştirilmiştir.