SON DÖNEM OSMANLI ŞAİRLERİNDEN HÜSEYİN HÜSNÎ EFENDİ’NİN MECMÛ’A-İ EDEBİYYE’Sİ VE YAYIMLANMAMIŞ DİĞER TÜRKÇE ŞİİRLERİ

Abstract

XIX. yüzyılın sonlarına gelindiğinde klasik Türk edebiyatını biçimsel ve estetik yönüyle sürdüren şairlerin yanı sıra, modernleşme sürecinin etkisiyle farklı mecralarda eser vermeye başlayan müellifler görülmüştür. Bu dönemde şiirler sadece divan ya da divançe adı altında bir araya getirilmemiştir. Gazeteler, dergiler ve risâleler gibi yeni zeminler de şairlerin şiirlerini yayımladığı alanlar hâline gelmiştir. Bu çerçevede, şiirlerini hem müstakil bir mecmuada toplayan hem de dönemin süreli yayınlarında neşreden şairlerden biri de Hüseyin Hüsnî Efendi’dir. Hüseyin Hüsnî Efendi’nin şiirlerinden oluşan ve 1892 yılında İstanbul’da matbu olarak basılan Mecmû’a-i Edebiyye, şairin kaynaklarda adı geçen müstakil tek eseridir. Bununla birlikte, yapılan araştırmalar sonucunda şairin Saadet Gazetesi’nin muhtelif sayılarında yayımlanmış 19 manzumesi daha tespit edilmiştir. Bu durum, Hüseyin Hüsnî Efendi’nin şiirlerinin Mecmû’a-i Edebiyye ile sınırlı olmadığını, dönemin süreli yayınlarındaki edebiyat dünyasıyla da doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada öncelikle Hüseyin Hüsnî Efendi’nin hayatına dair bilgi verilmiş, ardından Mecmû’a-i Edebiyye ve Saadet Gazetesi’nde yer alan şiirlerine dair değerlendirmeler yapılmıştır. Devamında şairin söz konusu manzumeleri nazım şekilleri ve vezin kullanımı bakımından yapısal olarak incelenmiş, eser muhteva, dil ve üslup özellikleri bakımından ele alınmıştır. Çalışmanın sonunda ise hem Mecmû’a-i Edebiyye’de hem de Saadet Gazetesi’nde tespit edilen şiirlerin tamamı transkripsiyonlu metin olarak sunulmuştur. Böylece şairin tespit edilebilen bütün şiirlerinin daha erişilebilir olmasına ve kapsamlı biçimde değerlendirilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır.