Afganistanlı Mültecilerin İran'a Göç Etmesinin Nedenleri ve Sonuçları

Abstract

Göçler isteğe bağlı olduğu gibi zorunlu da olabilmektedir. Afganistan’da meydana gelen göçlerin önemli bir kısmı zorunlu göç kategorisindedir. Bu tür göçler bazı durumlarda kitlesel nitelik kazanarak hem göç veren ülke hem de göç alan ülkeler açısından ağır sonuçlar meydana getirmektedir. İç çatışmalarla oluşan kaos ortamı ve neticede ortaya çıkan istikrarsızlık, Afganistanlı mültecilerin kendilerine en yakın olan ülkeleri tercih etmeleriyle sonuçlanmaktadır. Mültecilerin İran’ı tercih etmelerinde farklı nedenler bulunmaktadır. Bu nedenler arasında başta İran’ın Afganistan ile sınır komşusu olması gelirken; dinsel, dilsel ve mezhepsel faktörlerinin de etkili olduğu görülmektedir. İran’a göç eden Afganistanlı mültecilerin ekonomik durumlarının da etkisiyle imkân bulanların Türkiye ve Avrupa’ya gittikleri, imkânı olmayanların ise İran’da kaldıkları ve zamanla imkânlarını oluşturup yaşam şartlarının daha iyi olduğu bir ülkeye göç etmek için bekledikleri göze çarpmaktadır. Tarihi süreç içerisinde Afganistanlı mültecilerin daha önce de İran’a göç ettikleri görülmektedir. Ancak günümüzde İran’ın mültecilere bakışı eskiye nazaran değişmiştir. Bunun temel sebepleri arasında İran’daki göçmen sayısının artması (Afganlı, Suriyeli ve Iraklı mülteciler), İran’ın ambargolar nedeniyle ekonomisinin kötü olması ve sürecin zamanla İran halkının mültecilere bakış açısının değişmesi olarak gösterilebilir. Bu nedenlerle 2021 yılında Taliban yönetiminin Afganistan’da kontrolü ele geçirmesinin ardından göç etmeye devam eden mültecilere İran daha temkinli yaklaşmaktadır.