Bosna-Hersek Savaşı'nın Türkiye İslamcı basınındaki yansıması (Altınoluk, Nehir, İktibas, Dava ve Diyanet dergileri örneği)

Abstract

Bu tez, 1992–1995 yılları arasında yaşanan Bosna-Hersek Savaşı'nın Türkiye'deki İslamcı düşünce dünyasında nasıl anlamlandırıldığını incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, Bosna-Hersek Savaşı'nın Türkiye'de yayımlanan İslamcı dergilerde hangi söylemsel çerçevelerle ele alındığını ve bu söylemler aracılığıyla Müslüman kimlik, ümmet bilinci ve sorumluluk anlayışının nasıl inşa edildiğini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel yöntemle yürütülmüş; 1992–1995 yılları arasında yayımlanan Altınoluk, Nehir, İktibas, Dava ve Diyanet dergilerinde Bosna-Hersek Savaşı'nı konu edinen metinler söylem ve içerik analizi çerçevesinde incelenmiştir. Analiz sürecinde dergilerin kullandığı kavramlar, dil ve anlatım biçimleri ile kimlik ve sorumluluk vurguları dikkate alınmıştır. Bulgular, Bosna-Hersek Savaşı'nın incelenen dergilerde büyük ölçüde Müslüman kimliğe yönelmiş bir varoluş mücadelesi olarak çerçevelendirildiğini göstermektedir. Ortak temalar bulunmakla birlikte, söylemin tonu ve ideolojik yönelimi dergiler arasında farklılaşmaktadır. Bu çalışma, Bosna-Hersek Savaşı'nın Türkiye'deki İslamcı dergiler aracılığıyla nasıl bir anlam alanı içinde üretildiğini ortaya koyarak, İslamcı düşünce literatürüne katkı sunmaktadır.This thesis examines how the Bosnian War (1992–1995) was interpreted within Türkiye's Islamist intellectual sphere. The main aim of the study is to analyze the discursive frameworks through which the Bosnian War was addressed in Islamist magazines published in Türkiye, and to reveal how notions of Muslim identity, ummah consciousness, and moral responsibility were constructed through these discourses. The study adopts a qualitative research approach and analyzes texts on the Bosnian War published between 1992 and 1995 in the magazines Altınoluk, Nehir, İktibas, Dava, and Diyanet, using discourse and content analysis. Particular attention is paid to the concepts employed, narrative styles, and emphases on identity and responsibility. The findings indicate that the Bosnian War was largely framed as an existential struggle directed against Muslim identity in the examined magazines. While certain themes were shared, the tone and ideological orientation of the discourse varied among the publications. By focusing on Islamist magazines, this thesis demonstrates how the Bosnian War was discursively constructed in Türkiye's Islamist thought and contributes to the literature on Islamism, media, and identity.