Spor yapan ve yapmayan otizmli çocukların problem davranışlarının ebeveyn gözünden incelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı spor yapan ve yapmayan otizmli çocuklara sahip ebeveynlerin problem davranışlara dair görüşlerinin incelenmesidir. Çalışmaya gönüllü olarak 8’i kadın 6’sı erkek olmak üzere toplam 14 ebeveyn katılmıştır. Veriler katılımcının oluşturduğu kişisel bilgi formu ve alanında uzman olan altı akademisyenden görüşler alınarak oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile Zoom üzerinden görüşmeler ile toplanmıştır. Toplanan veriler MAXQDA 24 programında içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonucunda 5 ana tema 25 alt tema ve 163 kod elde edilmiştir. Spor yapan otizmli çocuklara sahip olan ebeveynlerin çocuklarının spor yapmaları sonucu problem davranışlarında azalmalar olduğunu ifade ettikleri saptanmıştır. Spor yapan otizmli çocukların bilişsel, fiziksel ve sosyal becerilerinde yüksek oranda gelişme olduğu belirtilmiştir. Spor yapmayan otizmli çocukların ebeveynleri, çocuklarında problem davranışların varlığını, bilişsel, fiziksel ve sosyal becerilerde gelişim eksikliklerini dile getirmiş; spor yapmaları durumunda ise bu problem davranışların azalabileceğini ve ilgili becerilerde olumlu gelişmeler yaşanabileceğini ifade etmişlerdir. Sonuç olarak, spor yapan otizmli çocukların ebeveynlerinin, spor yapmayan otizmli çocukların ebeveynlerine kıyasla, çocuklarının problem davranışlarında azalma görüldüğünü ve bilişsel, fiziksel ve sosyal becerilerinde gelişim sağlandığını ifade ettikleri belirlenmiştir. Otizmli çocukların ücretsiz olarak fiziksel aktivitelere ve spora katılımını sağlayacak tesislerin sayısının artırılması gerektiği önerilmektedir. Bu alanda gerçekleştirilecek deneysel çalışmaların literatüre daha fazla katkı sağlayacağı düşünülmektedir.