Türkçe Eğitimi Alanında Okuryazarlık Becerileriyle İlgili Yapılan Lisansüstü Tezlerin Analizi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türkçe eğitimi alanında okuryazarlık türlerini konu alan lisansüstü tezlerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Bu doğrultuda Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde “okuryazarlık” anahtar kelimesiyle yapılan tarama sonucunda bulunan toplam 43 lisansüstü tez araştırma kapsamına alınmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemine dayalı doküman incelemesi deseni ile yürütülmüş; veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Tezler üniversite, yıl, tür, konu, ana bilim dalı, veri toplama aracı, okuryazarlık türü, araştırma yöntemi ve örneklem/çalışma grubu kategorilerinde değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre okuryazarlık konulu tezlerin en çok Çanakkale Onsekiz Mart, Akdeniz ve Gazi Üniversitelerinde yapıldığı; tezlerin çoğunluğunu yüksek lisans çalışmalarının oluşturduğu görülmüştür. En yaygın araştırma yöntemi nitel araştırma iken en sık kullanılan veri toplama araçlarının form ve ölçek olduğu belirlenmiştir. Okuryazarlık türleri açısından dijital okuryazarlık ve medya okuryazarlığının diğer türlere oranla daha fazla araştırıldığı; örneklem grubu bakımından ise Türkçe öğretmen adayları ve ortaokul öğrencilerinin daha yoğun olarak tercih edildiği tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda okuryazarlık alanında özellikle farklı okuryazarlık türlerinin sınırlı düzeyde araştırıldığı ve konunun bütüncül olarak ele alındığı çalışmaların az olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, okuryazarlığın alt türlerine yönelik çeşitliliği artıracak disiplinler arası çalışmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır.