Yeniçeri Ocağının Kaldırılması ve Ahıska’da Uygulanması

Abstract

Osmanlı Devleti’nin, 17 ve 18. yüzyıllarda girmiş olduğu savaşlarda ciddi toprak kayıpları yaşaması, askerî sistemde ıslahat yapılması fikrini gündeme getirdi. Bu düşünce devlet ricalinde süreklilik arz etti. Ancak, birçok defalar yapılmak istenen reformlar Yeniçeri Ocağının isyanı ile nihayete erdi. Sultan III. Selim dönemindeki girişimlerin acı akıbeti ve Sultan II. Mahmut döneminin başlarında askeri alanda yapılan düzenlemelerin ocaklıların engeline takılması, Padişah’ı adım adım ocağın kaldırılmasına yönelik faaliyetlerde bulunmaya sevk etti. Nihayetinde, Yunan isyanındaki askerî başarısızlık ve ocaklıların son askerî düzenlemeleri kabul etmiş olmalarına rağmen kazan kaldırmaları (15 Haziran 1826), Osmanlı Devleti’nin önemli kurumlarından biri olan Yeniçeri Ocağının tarih sayfalarına karışmasına sebep oldu. Yeniçeri Ocağının kaldırılması ve ocaklılara ait her şeyin yasaklanması, sadece İstanbul ile sınırlı kalmadı. Padişahın hatt-ı hümayunu ile eyaletlerde de ocağın kaldırılma emrinin uygulanması istendi. Bu emir, Ahıska merkezli Çıldır Eyaletine de gönderildi. Hatt-ı hümayun eyalete ulaştığında, Çıldır valisi, eyaletin ileri gelenlerini ve halkı toplayarak emri tebliğ etti. Alınan tedbirlerden sonra yeniçerilerin subayları çağrılarak, hatt-ı hümayunun gereğinin yapılması istendi. Söz konusu bu vakitlerde Ahıska Kalesinde iki yeniçeri bölüğü ve bu bölüklerde 300 nefer bulunuyordu. Ahıska Kalesindeki yeniçeriler, gelen emre itaat ettiklerini bildirdiler ve kışlalarını teslim ettiler. Söz konusu bu çalışma Osmanlı Devleti’nin serhat bölgelerinden olan Ahıska’da Yeniçeri Ocağının kaldırılışı ve sonrasında yaşanan gelişmelere odaklanmıştır. Böylece, askerî anlamda yeni döneme geçilirken, yeni düzenin sınıra nasıl yansıdığı irdelenmiştir.