Kurmancî ve Hintçede Ergatif Yapı Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Kürtçe ve Hintçe aynı dil ailesinin üyeleri olmak itibarıyla pek çok ortak özellikler taşırlar. Bunların en dikkat çekicilerinden biri de ergatif adı verilen ve Hint- Avrupa dil ailesinde yalnızca İrani ve Aryan grubunda bulunan bir gramer olayıdır. Geçmiş zamanlı ve geçişli cümlelerde fiilin nesneye göre çekimlenmesi şeklinde tarif edebileceğimiz bu dilbilgisi hadisesi bulunduğu dil içerisinde kendine has nitelikler kazanarak yine aynı özelliği barındıran bir başka dile göre kimi farklılıklar kazanmıştır. Bu çalışmamızda Kürtçe ve Hintçede ergatif vasfının nasıl şekillendiğini şematik yaklaşımla ve analizci bir usulle tahlil ederek iki dil arasındaki ortak ve çelişen tarafları sergilemeye çalıştık. Tahlil için sunulan pek çok örnek, bir yandan konunun daha iyi anlaşılmasını temin ederken, diğer yandan mukayese imkanı sunmuştur. Bu da teorik olarak karmaşık gibi görünen fakat anadil konuşanlarının büyük bir akıcılıkla kullandıkları ergatif mekanizmasının nasıl yürütüldüğü ve zihnî süreçleri ile ilgili detayların belirginleşmesini sağlamıştır.