Ateş Gecesi ve Eolya Toprağı Romanlarında Rum ve Türk Karakterler

Abstract

Bir ulusun kimliğinin ve sanatsal ruhunun kendisini en yalın biçimde ifade ettiği alan edebî eserlerdir. Edebî eserler ise doğal bir yönelimin sonucu değil ulusun içinden çıkan yazarlar eliyle tematik bir boyut kazanır. Modern zamanların gelişmiş bir anlatım biçimi olan roman, insan gerçekliğinin bütün karmaşıklığını estetik bir formla karnavallaştırır. Bu estetik formun yapı unsurlarından biri de kişilerdir. Olayları gerçekleştiren güç ve yazarın söylemek istediği şeyler kişiler üzerinden bir temsiliyet boyutu kazanır. Farklı milletlere mensup yazarların eserlerindeki yapısal özellikleri mukayese etmek, yapıtın atmosferini yazarın niyetinden çıkararak çok katmanlı bir okuma etkileşimine alan açar. Bu makalede, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli yazarlarından Reşat Nuri Güntekin’in Ateş Gecesi (1942) adlı eserinde Rum karakterlere olan yaklaşımı ile modern Yunan edebiyatının önemli yazarlarından biri olan İlias Venezis’in Eolya Toprağı (1943) adlı eserinde Türk karakterlere olan yaklaşımı ele alınmıştır. Karakterizasyon düzleminde her iki romanda yazarların Rum ve Türk tipine olan bakış açısı, çalışmanın esasını oluşturmaktadır. Çok yakın tarihlerde yazılmış bu romanlarda, karşıt veya öteki olarak adlandırılabilen bu karakterleri incelemek, her iki romanın anlatı evreninin mahiyetini anlamada yol gösterici olacaktır. Farklı edebiyatlara mensup iki yazarın eserinde kurgusal bir tür olan romanın gerçekliği içinde karşıt güç olarak işlenen kişilerin bir imaj dünyası içinde neye tekabül ettiğini ortaya koymak romanların tematik boyutunu anlamada kolaylık sağlayacaktır.