9. Sınıf Matematik Öğretiminde Hata Temelli Aktivitelerin Akademik Başarı ve Eleştirel Düşünmeye Etkisi

Abstract

Bu araştırma, hata temelli aktivitelerin (HTA) 9. sınıf matematik öğretiminde öğrencilerin akademik başarısı ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Türkiye'deki bir fen lisesinde 59 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiş olup, eşitlenmemiş öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunda HTA uygulanırken, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemleri kullanılmıştır. HTA uygulamaları MEB Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programındaki 9. sınıf konu ve kazanımları dikkate alınarak hazırlanmış açık uçlu sorulardan ve bunlara ait hatalı çözümlerinden oluşmaktadır. Veriler, öğrencilerin matematik dersine ilişkin akademik başarı puanları ve eleştirel düşünme beceri ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın bulguları, HTA uygulamalarının deney grubundaki öğrencilerin akademik başarılarını anlamlı bir şekilde artırdığını ortaya koymuştur. Deney grubu öğrencilerinin öntest ve sontest akademik başarı notları arasında pozitif bir fark görülürken, kontrol grubunda bu yönde bir gelişme saptanmamıştır. Ayrıca, HTA’nın eleştirel düşünme becerilerini geliştirdiği ve öğrencilerin problem çözme, sorgulama ve analiz yeteneklerini artırdığı belirlenmiştir. Deney grubundaki öğrenciler, hatalardan öğrenme sürecinde, hataların nedenlerini sorgulayarak kavramsal öğrenmeyi derinleştirmiştir. Bu sonuçlar, hataların öğretim sürecinde yalnızca düzeltilmesi gereken yanlışlıklar olarak değil, aynı zamanda öğrenmeyi teşvik eden araçlar olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. HTA, öğrencilerin bilişsel çatışma yoluyla eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini geliştirmesini sağlamıştır. Araştırma bulguları, literatürde yer alan HTA’nın etkilerini destekler nitelikte olup, özellikle matematik eğitiminde bu yöntemlerin uygulanabilirliğini ve etkinliğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonucunda, HTA'nın diğer derslere ve farklı yaş gruplarına uyarlanarak yaygınlaştırılması ve öğretmenlerin bu yöntemi etkili bir şekilde uygulayabilmeleri için eğitim almalarının teşvik edilmesi önerilmektedir.