İslâm Tarih Yazıcılığına Etkisi Bakımından Hz. Ömer Dönemi

Abstract

Hz. Ömer dönemin İslam tarihi açısından bazı önemlifaaliyetlerin ilk defa gerçekleştiği bir dönemdir. Bu dönemde gerçekleştirilenbazı faaliyetler ise İslam tarih yazıcılığının doğuşunda etkili olmuştur. Hicrîtakvimin tespiti, Müslümanlarda ortak bir tarih düşüncesinin oluşmasına etkiettiği gibi bazı tarih kitaplarının yıl eksenli olarak yazılmasında da müessirolmuştur. Dîvân teşkilatı düzenlenirken isimlerin Hz. Peygamber’e soyca yakınolan kabileden başlanarak yazılması, Ensâb ve Tabakât eserlerinin sistematiğineetki etmiş ve bazı müellifler eserlerini dîvân teşklilatının sıralamasına göreyazmıştır. Hz.Ömer döneminde resmi evrakların bir sandıkta korunması, bu evrakları sonrakinesillere ulaştırmış ve tarih-coğrafya yazarları Hz. Ömer’in muhafaza ettiği bumalzemeyi eserlerinde kullanmışlardır. Hz. Ömer döneminde Fars krallarınıntarihini anlatan Hüdaynâme kitabının çevrildiği iddiası kanaatimizce doğrudeğildir. Zira bu bilgi ulaşabildiğimiz hiçbir erken kaynakta bulunmamaktadır.