1974 Kıbrıs Krizinde CHP-MSP Koalisyon Hükümetinin Karar Alma Süreci

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye açısından bir dış politika krizi olan 1974 Kıbrıs Krizi ele alınmaktadır. Bu krizde karar alıcıların baskı altındayken nasıl hızlı kararlar aldığını anlamak çalışmanın amacı olmuştur. Bu çerçevede, kriz boyunca hangi birimlerin karar alma sürecine katıldığı, nihai karara ulaşmak için birimlerin nasıl hareket ettiği, nihai kararı hangi birimin verdiği çalışmanın temel sorularıdır. Makalede metodolojik olarak Karar Alma Birimleri Modeli takip edilmiş ve dönemin bürokratlarından, gazetecilerin anılarından, krizi ele alan kitaplar üzerinden verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın temel iddiası ise şu şekildedir: Türkiye’de nihai karar alma birimi olan Bakanlar Kurulu’nu dönemin birbirinden bağımsız iki aktörü, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)-Milli Selamet Partisi (MSP) koalisyon hükümeti oluşturmaktadır. Kriz sürecinde kararlar, iki bağımsız aktörün birbirleriyle görüşüp, pazarlık etmesiyle alınmış ve kriz başarılı bir şekilde yönetilmiştir. Karar alma sürecinde çoklu aktörler içinde diğer aktör MSP ile pazarlık etmede karar alma biriminin başı ve CHP lideri olarak Bülent Ecevit önemli bir aktördür. O’nun bu durumu, Ecevit’in karar alma sürecinde baskın lider olduğunu gösterse de, kriz boyunca nihai kararın alınmasında Türk parlamenter sistemi ve dönemin koalisyon hükümetinin diğer kanadı MSP göz önüne alındığında Ecevit baskın lider olarak tanımlanmamaktadır.