Üçten Az Talâkla Ayrılık Sonrası Kadının İkinci Evliliğinin Önceki Talâk Bakiyesine Etkisi: Hedm–Binâ Tartışması

Abstract

Bu çalışma, İslam aile hukukunda kadının üçten az talâkla boşandığı ilk evliliğinden sonra başka bir erkekle evlenip yeniden ilk kocasıyla evlenmesi hâlinde önceki talâkların önceki talâkların hükmünü sürdürüp sürdürmeyeceği problemini ele almaktadır. Araştırma, ric‘î talak ve beynûnet-i suğrâ ile gerçekleşen ayrılıklar sonrası yapılan ikinci evlilik ve bu evlilikte duhûlün gerçekleşmesi durumları ile sınırlıdır. Çalışmanın amacı, klasik fıkıh literatüründe bu mesele etrafında şekillenen hedm ve binâ yaklaşımlarını delil ve gerekçeleriyle karşılaştırarak değerlendirmek ve tercih edilebilir görüşü tespit etmektedir. Bu bağlamda araştırmanın önemi, söz konusu ihtilafı yalnızca talâk sayısı bakımından değil, evlilik bağının sürekliliği, illet temellendirmeleri ve ihtiyat ilkesi çerçevesinde yeniden ele alarak literatüre bütüncül bir katkı sunmasında yatmaktadır. Araştırma, klasik ve çağdaş fıkıh kaynaklarının incelenmesine dayalı doküman analizi yöntemiyle yürütülmüş, mezhepler arası ve mezhepler içi görüşler mukayeseli olarak ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, delillerin bütünlüğü ve furûc (nikâh, cinsel ilişki vb. konularla ilgili hükümler) alanında ihtiyat ilkesinin gözetilmesi açısından binâ yaklaşımının daha güçlü bir hukukî temele sahip olduğunu göstermektedir.