İkinci Dünya Savaşı’nda Sovyetler Birliği’nden İran’a Göç Ettirilen Polonyalılar

Abstract

Savaşların kaçınılmaz sonuçların biri şüphesiz ki göçtür. Savaşlardan kaynaklı göçler genellikle tehlike altındaki bölgelerde yaşayan halkın can güvenliğini korumak için bireysel veya toplu olarak yaşadığı coğrafyadan daha güvenli alanlara hareketi şeklinde gerçekleşir. Burada göç zorunlu nedenlerden kaynaklansa da göçmenler kendi iradeleri doğrultusunda hareket ederler. Ancak İkinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleşen göçlerden bazıları göçmenlerin iradesi dışında gerçekleşmişti. Örneğin; Polonyalıların Sovyetler Birliği’ne sürgünü ve oradan İran’a sevk edilmeleri kendi tercihleri değildi. Bu göç Kızıl Ordu’nun Polonya’nın doğusundaki halkı esir ettiği Polonyalı askerlerle birlikte Sovyetler Birliği’nin Sibirya, Ural, Kazakistan gibi bölgelerine sürmesiyle başlamış ve Almanya’nın Haziran 1941’de Sovyetler Birliği’ne saldırması ile değişen siyasi ve askeri şartlar bağlamında gerçekleşmişti. Almanya’nın Sovyetler Birliği’ne saldırısı Polonya Hükümeti’ne ülkesini ve sürgündeki halkını kurtarma imkânını sunmuştu. İngilizlerin arabuluculuğuyla Sovyetler Birliği ve Polonya kendi aralarındaki anlaşmazlıkları geride bırakarak ortak düşman olarak kabul ettikleri Almanya’ya karşı birleşmişti. Bu ittifak sürgündeki Polonyalıların Sovyetler Birliği’ndeki zorlu yaşantılarını değiştirmiş ve Polonya Hükümeti Sovyetler Birliği ile anlaşarak sürgündeki halkını İran’a sevk ettirmeyi başarmıştı. Bu çalışmada; Polonyalı mültecilerin Sovyetler Birliği’nden İran’a sevki, burada yerleştirildiği şehirler, sosyo-kültürel faaliyetleri, çalıştıkları işler ve yaşantıları ile İran üzerindeki olumlu-olumsuz etkileri aktarılacaktır.