Spor Sahalarından Mağaza Vitrinlerine: Karanlık Üçlü'nün Lüks Tüketim Üzerindeki Etkisi

Abstract

Bu çalışma, Karanlık Üçlü kişilik özelliklerinin (yani Makyavelizm, narsisizm ve psikopati) sporcuların lüks tüketim niyetleri üzerindeki etkisini, özellikle beğenilme arzusunun aracılık rolüne odaklanarak incelemektedir. Araştırma, göze çarpan tüketim teorisinden yararlanarak, sosyal açıdan istenmeyen kişilik özelliklerinin bireyleri lüks tüketim yoluyla prestij ve sosyal onay aramaya nasıl yönlendirdiğini araştırmaktadır. Araştırma, amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak Türkiye'de aktif olarak spor yapan toplam 358 sporcu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modeli (PLS-SEM) yaklaşımı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, narsisizm ve psikopatinin, beğenilme arzusuyla hareket ederek lüks tüketim üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşın, Makyavelizm önemli bir dolaylı etki göstermiyor. Bu çalışmanın sonuçları, Karanlık Üçlü'nün her bir özelliğinin tüketici davranışını etkilediği benzersiz psikolojik mekanizmaları ortaya koymaktadır. Bu çalışma, kişilik psikolojisi, spor ve lüks tüketim arasındaki kesişme noktasına yeni bir bakış açısı sunarak mevcut literatüre katkı sağlamaktadır. Ayrıca, pazarlamacılar, marka yöneticileri ve spor psikologları için pratik çıkarımlar sunmaktadır.