Bireysel ve Takım Sporu Yapan Adölesan Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaçlarının İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma, bireysel ve takım sporu yapan adölesan sporcuların temel psikolojik ihtiyaçlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem gurubunu kolayda örnekleme tekniğiyle belirlenen ve 2023 sezonunda antrenmanlara devam eden toplam 211 adölesan sporcu oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında araştırmacılar tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu ile Deci ve Ryan (2000) tarafından geliştirilen, Kesici ve arkadaşları (2003) tarafından Türkçeye uyarlanan “Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizlerinin tümünde SPSS 23 programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde tanımlayıcı istatistik ve normallik testi yapılmış olup veriler normal dağılım göstermediğinden dolayı non-parametrik testlerden Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Araştırmada Cronbach Alpha değeri ,76 olarak hesaplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere göre bireysel ve takım sporu yapan adölesan sporcuların temel psikolojik ihtiyaçlarına ilişkin cinsiyet, bireysel spor ve takım sporu yapma, anne ve baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre ölçeğin tüm alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ancak, yaş, anne-baba durumu ile tutumu ve ikamet edilen yer değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğunu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bireysel ve takım sporu yapan adölesan sporcuların yaş, anne-baba durumu ile tutumu ve ikamet edilen yer değişkenlerinin temel psikolojik ihtiyaç düzeylerini etkilediği ve değiştirdiği söylenebilir.