Melayê Cizîrî'nin Şiir Estetiğinde Güzellik Prototipleri

Abstract

Estetik, klasik şiirin bir konusu olarak, ortaçağ boyunca yüzyıllarca yazar ve şairlerin üzerinde durduğu bir konu olmuştur. Estetiğin ana alanı güzel ve güzelliktir. Hukema, udeba ve yazarlar bu konudaki görüş ve duygularını dile getirmişlerdir. Bu konu birçok ortaçağ şairi tarafından ortak mazmunlar ve aynı üslüp ve formlarla şiirlerinde işlenmiştir. Güzel ve mutlak güzellik tanımlanamaz olduğundan ve sınırı olmayan bir mutlakıyet özelliği gösterdiğinden dolayı şairlerce somut güzellik örnekleriyle ifade edilmiştir. Bu nedenle şairler ve yazarlar, güzelliği genellikle en mükemmel prototiplerinde göstermeye çalışırlar. Böylece güzelliğin bireyselliği, zihin ve dil arasındaki arayüzde en işlevsel ve dinamik unsur haline gelir. Melayê Ciziri, güzelliği en uç ve ilginç şekilde, en canlı ve renkli üslupla ifade eden klasik dönem Kürt şairlerinden biridir. Bu çalışmamızda amacımız Mela Ciziri'nin estetik düşüncesine şiirleri ışığında bakmak ve güzellik için kullandığı güzellik prototiplerini inceleyip değerlendirmektir. Bu bağlamda bu çalışma bir başlangıç ve üç bölümden oluşmaktadır. Teorik çerçeveyi sunma amacındaki girişten sonra Ciziri'nin estetik anlayışını üç başlık altında inceleyerek, şiirinde kullandığı prototipleri değerlendirmeye ve sınıflandırmaya çalıştık.