Işlevsel teori bağlamında Bingöl yöresi çocuk oyunları

Abstract

İnsan hayatının ilk dönemi olan çocukluk dönemi incelendiğinde karşımıza çıkacak ilk olgu oyundur. Bebeklik döneminden ergenlik dönemine kadar olan dönemde, çocuğun gelişimi açısından çok önemli bir yer tutan oyunlar, sosyal ve kültürel açıdan da önemli bir misyonu üstlenirler. Çocuk toplumun maddi – manevi değerlerini geleceğe taşıyacak kişidir. Neslin devamı refleksine sahip olan toplum, kendine özgü değerlerini, doğduğu andan itibaren bilinçli veya bilinçdışı bir şekilde yeni üyeye aktarmaya çalışır. Bu aktarma olayında çocuk oyunları, önemli bir araç olarak karşımıza çıkar. Bu çalışmanın amacı, değişen sosyal hayat, demografik yapı, ekonomik ve teknolojik gelişmeler gibi farklı nedenlerle bir kısmı unutulmuş veya unutulmaya yüz tutmuş geleneksel çocuk oyunları ve günümüzde oynanan Bingöl Yöresi çocuk oyunlarını bir araya getirerek kayıt altına almak, bu sayede sonraki nesillere aktarılmasını sağlamak ve derlenen bu oyunları İşlevsel Teori bağlamında incelemektir. Çalışma, nitel bir araştırma olmakla beraber ilk olarak çocuk oyunlarının derlenmesinde saha araştırması yönteminden yararlanılmıştır. Saha çalışması yapılırken katılımlı-katılımsız gözlem ve mülakat yöntemiyle derleme yapılmıştır. Elde edilen bilgilerden hareketle Bingöl Yöresi çocuk oyunlarındaki işlevler her oyun için ayrı olacak şekilde oyun metinleri kısmında belirtilmiştir. Çocuk oyunlarının işlevleri göz önünde bulundurulduğunda, bu oyunların; günümüzde özellikle sosyalleşme problemleri, fizyolojik, psikolojik açıdan sağlık sorunları yaşamaya başlamış çocukların daha sağlıklı bireyler olmaları noktasında bir çözüm seçeneği olabileceği fark edilmiştir. Bu durumun toplumsal açıdan önemi sonuç ve öneriler bölümünde ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Bingöl, Oyun, Çocukluk, Çocuk Oyunu, Çocuk Oyunlarının İşlevi, Bingöl Yöresi Çocuk Oyunları.

When examining the early stages of human life, the first phenomenon that comes to mind is play. From infancy to adolescence, play occupies a very important place in a child's development and fulfills an important social and cultural mission. Children are the ones who will carry the material and spiritual values of society into the future. Society, which has the instinct to perpetuate the species, strives to pass on its unique values to new members from the moment they are born, either consciously or unconsciously. In this process of transmission, children's games emerge as an important tool. The aim of this study is to record traditional children's games that have been forgotten or are in danger of being forgotten due to various reasons such as changing social life, demographic structure, economic and technological developments, and to bring together children's games played in the Bingöl region today, thereby ensuring their transmission to future generations and examining the compiled games within the context of Functional Theory. The study is qualitative research, and field research methods were used to collect the children's games. During the fieldwork, the games were collected using participatory and non-participatory observation and interview methods. Based on the information obtained, the functions of the children's games in the Bingöl region are specified separately for each game in the game text section. Considering the functions of children's games, it has been noted that these games could serve as a solution for children who are beginning to experience socialization issues and health problems from a physiological and psychological perspective, helping them become healthier individuals. The social significance of this situation is highlighted in the conclusions and recommendations section. Keywords: Bingöl, Game, Childhood, Children's Games, Function of Children's Games, Children's Games in the Bingöl Region.