OECD Ülkelerinde Sağlık Sistem Performansı: Türkiye’nin Konumu Üzerine Çok Kriterli Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı, OECD ülkelerinin sağlık sistemi başarısını çok kriterli karar verme yöntemleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmek, Türkiye’nin OECD ülkeleri arasındaki konumunu ortaya koymak ve farklı yöntemlerden elde edilen skorları karşılaştırmaktır. Çalışmada doğumda beklenen yaşam süresi, bulaşıcı ve kronik hastalıklara bağlı ölüm oranları, karşılanamayan sağlık ihtiyaçları, sağlık hizmetlerinden memnuniyet düzeyi ve algılanan sağlık statüsü olmak üzere altı gösterge dikkate alınmıştır. Veriler; IHME, Eurostat ve OECD gibi uluslararası kurumların düzenli yayınladıkları istatistiklerden elde edilmiştir. Analiz sürecinde TOPSIS, PROMETHEE II ve ELECTRE III yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bulgular; Lüksemburg, İsviçre, Hollanda ve Belçika gibi sosyo-ekonomik düzeyi gelişmiş bazı ülkelerin sağlık sistemi performansında üst sıralarda yer aldığını ancak Letonya, Polonya ve Türkiye gibi düşük gelirli ülkelerin ise alt grupta konumlandığını ortaya koymuştur. Türkiye, bazı göstergelerde görece daha iyi bir performans sergilese de genel başarı düzeyi açısından OECD ülkelerinin gerisinde kalmıştır. Bu çalışma, çok kriterli karar verme yöntemlerinin sağlık sistemi performansını değerlendirmede güçlü ve bütüncül bir yaklaşım sunduğunu ortaya koymakta ve politika yapıcılar ve sağlık yöneticileri için sistem başarısını artırmaya yönelik çok boyutlu öneriler sunmaktadır.