Amerikalı Misyonerler ve Modern Bulgar Ulusal Bilincinin Oluşumu

Abstract

Ernest Gellner’i takip eden bu makale, ulusal bilincin, farklı ulusal bağlamlarda farklı şekilde bir araya gelen belirli yapısal önkoşullara yanıt olarak ortaya çıkan modern bir olgu olduğunu ileri sürmektedir. Dahası, bu kristalleşme sürecinin karmaşık bir süreç olduğunu ve farklı yarı uykuda olan süreçlerin baskın bir hareketle birleştiği bir devrilme noktasına ulaşılmasını içerdiğini öne sürmektedir. Bulgaristan’da bu ön koşulların ve nihai kırılma noktasının oluşmasında en etkili faktörlerden birinin, on dokuzuncu yüzyıl boyunca Amerikalı Protestan misyonerler tarafından yürütülen yayıncılık ve eğitim çalışmaları olduğunu savunmaktadır. Bu süreçte altı faktörün önemli olduğu tespit edilmiştir: (1) üretilen baskının (Print media) hacmi, (2) basılı materyaller için devasa dağıtım ağı, (3) bu malzemelerin fiyatlandırma stratejisi, (4) modern okulların kurulması ve yönetimi, (5) Modern Bulgarcanın ortografik standardizasyonu sürecinde Amerikalıların oynadığı rol ve (6) Benedict Anderson’ın modern ulusal bilincin oluşmasında gerekli bir bileşen olan “bağlantısız serilik (unbound seriality)” olarak tanımladığı şeyin düzenli periyodik yayınlar yoluyla yaratılması.