Chávez’den Maduro’ya Venezuela: Devlet Kapasitesi, Ekonomik Çöküş ve ABD’nin Bölgesel Stratejisinin Yeniden Şekillenmesi

Abstract

Bu makale, Chávez döneminden bu yana derinleşen Venezuela’nın siyasi, ekonomik ve sosyal krizini, ülkenin mevcut durumunun tarihsel kökenlerini ve bölgesel etkilerini analiz eden bütüncül bir çerçevede incelemektedir. Bu çalışmanın temel amacı, petrol gelirlerine dayalı popülist yeniden dağıtım mekanizmalarının, otoriter konsolidasyon süreçlerinin, ekonomik çöküşün yapısal nedenlerinin ve tüm bu bileşenlerin tetiklediği kitlesel göçün Latin Amerika’daki etkisini incelemektir. Bu bağlamda, makale şu sorulara cevap aramaktadır: 1) Venezuela’da devlet kapasitesi nasıl ve hangi süreçlerle çöktü? 2) Chávez ve Maduro dönemleri arasındaki hangi süreklilikler ve kopmalar mevcut krizi şekillendirdi? 3) Ekonomik çöküş ve kitlesel göç arasındaki ilişki kurumsal ve toplumsal düzeylerde nasıl görünür hale geldi? 4) Trump döneminde ABD tarafından benimsenen azami baskı stratejisi krizi nasıl uluslararasılaştırdı ve jeopolitik rekabeti nasıl derinleştirdi? 5) Mevcut koşullar altında Venezuela için ortaya çıkan potansiyel senaryolar nelerdir? Makale, bulgularında Venezuela krizinin hibrit bir nitelik kazandığını ve yalnızca ulusal değil, bölgesel ve küresel düzeylerde de sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma temel argümanı krizin çözümünün ancak çok taraflı diplomatik mekanizmalar, kapsamlı ekonomik yeniden yapılanma programları ve göç yönetimine odaklanan bütüncül politikalar yoluyla mümkün olduğudur. Çalışma ayrıca ABD’nin tarihsel müdahale uygulamaları ile mevcut çok kutuplu jeopolitik ortam arasındaki gerilimin Venezuela’nın geleceğini belirlemede kritik bir rol oynadığını vurgulamaktadır.