“Dinî” Manipülasyonlar Karşısında İmam Hatip Okullarının Misyonu

Abstract

Bu çalışmanın temel amacı; İslam tarihinde yaşanan din istismarı gerçekliğinden hareketle, bugün karşı karşıya olduğumuz manipülatif “dinî” oluşumlar karşısında alınabilecek eğitsel tedbirleri tartışmaktır. Bu temel amaç doğrultusunda, geçmişte medresenin bu konuda icra ettiği işlev ve günümüzde imam hatip okullarının yüklendiği misyon tahlil edilmektedir. Konu, iki alt başlık altında işlenmektedir. Birincisi, aktüel değerini hiçbir zaman yitirmeyen dinî istismar konusudur. Öncelikle, kavramsal bir analizle; dinî istismarın ne anlama geldiği, hangi saiklerle yapıldığı ve gerçekleşme şekilleri ortaya konulmaktadır. Daha sonra, İslam tarihinde iz bırakan siyasal ve sosyal oluşumların ortaya çıkışı sürecinde yaşanan istismar örnekleri ve bunlara karşı özellikle eğitsel anlamda geliştirilen tedbirler tahlil edilmektedir. Medrese kurumu, bu analizin mihverini teşkil etmektedir. Ayrıca, tarihte olduğu gibi günümüzde de varlığını devam ettiren istismar probleminin güncel yansımaları ve somut örnekleri üzerinde de durulmaktadır. Konunun ikinci alt başlığı ise istismar sorununun günümüzde yol açtığı sorunlar karşısında imam hatip okullarının üstlendiği fonksiyonla ilgilidir. Bu kapsamda, kurulduğu tarihten bugüne imam hatip okullarının yüklendiği misyon, bu okulların dayandığı sosyolojik taban ve bu okullarda verilen dinî eğitimin içeriden ve dışarıdan yürütülen dinî istismar akımları karşısındaki rolü tahlil edilmektedir. Özellikle, son zamanlarda şekil ve yöntem değiştirerek İslam dünyasında sarsıcı etkiler yaratan manipülatif oluşumlara karşı eğitsel bir tedbir olarak imam hatip okullarının eğitim programında yapılması gereken değişiklikler üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmada izlenecek olan yöntem, konuyla ilgili tarihî kayıtların ve yapılmış çalışmaların verilerinin analizine dayalı olarak elde edilen sonuçların değerlendirilmesi şeklinde olacaktır.