Okul Psikolojik Danışmanlarının Gözünden Öğrenci İntihar Davranışları: Niteliksel Bir Bakış

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de görev yapan okul psikolojik danışmanlarının öğrenci intihar düşüncesi, girişimi ve tamamlanmış intihar vakalarına ilişkin farkındalık, deneyim ve müdahale süreçlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Ergenlerin zamanlarının önemli bir bölümünü okul ortamında geçirmeleri, psikolojik danışmanları risk belirtilerini erken fark etme ve kriz durumlarında müdahale etme açısından kritik bir konuma taşımaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle, olgubilim deseninde yürütülen bu çalışmada veriler, en az bir öğrenci intihar davranışına tanıklık etmiş 18 gönüllü danışmandan yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve psikolojik risk belirtileri, çevresel risk faktörleri, iş birliği ve kurumsal destek, önleyici müdahaleler ile mesleki zorluklar ve destek ihtiyaçları olmak üzere beş ana tema belirlenmiştir. Bulgular, değersizlik, umutsuzluk, aidiyet eksikliği ve sosyal izolasyonun temel risk faktörleri olduğunu; aile ilgisizliği ve yetersiz sosyal desteğin çevresel riskleri artırdığını göstermektedir. Etkili müdahale için paydaşlar arası iş birliği kritik olmakla birlikte, yapılandırılmış protokol eksikliği, yetersiz eğitim ve duygusal yük müdahale süreçlerini zorlaştırmaktadır. Sonuç olarak çalışma, öğrenci intihar davranışlarının çok boyutlu doğasını ortaya koymakta ve okul temelli önleme çalışmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.