Teknoloji, Yenilik ve Güç: Kurumsal İktisat Özelinde Bir İnceleme

Abstract

20. yüzyıl boyunca kurumsal iktisat bağlamında teknoloji, yenilik, güç, kapitalizm ve evrim temaları özellikle Joseph A. Schumpeter ve John Kenneth Galbraith gibi iktisatçıların çalışmalarında yoğun bir şekilde görünmüştür. Schumpeter, yaratıcı yıkım ve gelişme kavramları ile kapitalizmin ve tarihin yeniliğini dikkate alan bir teori geliştirmiştir. Teorisinin temel öznesi ise girişimcidir. Schumpeter’in girişimci teorisi ve yenilikçi kapitalizm düşüncesini 20. yüzyılda devam ettiren en önemli sosyal bilimcilerden biri Galbraith’tir. Galbraith söz konusu devamlılığı modern şirket ve teknostrüktür analizi ile yapmıştır. Schumpeter ve Galbraith’in endüstriyel düzenin dinamizmini yenilik düşüncesiyle açıklamaları birbiriyle gayet uyumluyken bu sistemin geleceğine yönelik analiz farkları dikkat çekmektedir. Schumpeter endüstriyel düzenin muhaliflerini, yine bu sistemin içinden çıkagelen entelektüeller olarak gösterirken Galbraith’in düşüncesindeki teknostrüktür üyeleri ise, düzeni tahkim eden en önemli sosyal sınıftır. Kapitalist sistemde entelektüeller ve teknostrüktür üyeleri üstlenmiş oldukları roller bakımından karşıt konumdadırlar. Bu bakımdan Schumpeter ve Galbraith kapitalizmin geleceği hususunda birbirleriyle ters noktalara düşmektedirler.