Açik Uçlu Sorgulama Biçimi Olarak Sokratik Konusma

Abstract

Sokratik konusma, bir kisinin konusup digerlerinin dinledigi manada bir konusma biçimi degil, bir grup insanin bir araya gelerek tartismaya mahal veren bir sorun üzerinde karsilikli olarak süre giden bir konusma seklidir. Zira Sokrates için konusma, birinin konusup diger(ler)inin dinledigi tarzda olursa bu, konusma degil ancak konferans olabilir. Dolayisiyla konusma, en az iki kisinin mevcut bulundugu bir ortamda karsilikli isbirligi seklinde olagelen bir sohbet etmedir. Baska bir ifadeyle Sokrates'in ortaya koydugu konusma biçimi, karsilikli fikir alisverisi seklinde diyalog yollu gerçeklesen diyalektik yöntemdir. Bu sekilde gerçeklesen Sokrates'in konusmalarinda tartismayi ya da sorun olan mevzuyu açan hep muhatap olmustur. Sokrates burada sorulariyla muhataplarini yönlendirmekte; onlarin dogruyu bulmalarini, bilgisizliklerinin farkina varmalarini saglamakta ve bildikleri zannettikleri seyleri aslinda bilmediklerini göstermektedir. Bu nedenle onun sordugu sorular, kendisini onaylatmak seklinde degil karsisindaki kisinin zihninde olani ortaya dökmeye yöneliktir. Herkesin zihninde var olan düsünceler farkli farkli olmasi nedeni ile Sokrates'in sorgulama biçimi, açik uçlu olmaktadir. Iste bu çalismada amaç, Sokrates'in konusma yöntemi baglaminda, onun açik uçlu sorgulama seklinin nasilligini serimlemektir.