Dijital Sınıfların Etik Pusulası: Sınıf Öğretmenlerinin Eğitimde Yapay Zekâ Etiğine Yönelik Görüşleri

Abstract

Çalışmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin eğitimde yapay zekâetiğine ilişkin görüşlerini derinlemesine incelemektir. Araştırma, fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, Türkiye’de bir ilde görev yapan 62 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, katılımcıların yanıtlarından temalar ve kategorilerin doğrudan ortaya çıkmasına olanak tanıyan tümevarımsal içerik analizi yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin sınıf ortamlarında YZ’nin kullanımının hem potansiyel yararlarını hem de karşılaşılabilecek güçlüklerini fark ettiklerini göstermektedir. Sınıf öğretmenleri etik riskler, YZ araçlarının etkili biçimde kontrol edilmesi ve denetlenmesi gerekliliği, teknik sorunlara karşı alınması gereken önlemler ile güvenlik açıklarının öğrenci verileri üzerindeki etkilerine ilişkin kaygılarını dile getirmiştir. Öğretmenler ayrıca, YZ destekli eğitimde gizlilik, adalet ve fırsat eşitliğinin sağlanmasının önemini vurgulamış; YZ’nin karar verme süreçleri hakkında tüm paydaşların bilgilendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bununla birlikte, bulgular YZ’ye ilişkin açık etik kuralların oluşturulması ve YZ kaynaklı hatalar için sorumluluğun net biçimde tanımlanması gerekliliğine işaret etmektedir. Elde edilen bu sonuçlar, eğitim bağlamında sorumlu yapay zekâ uygulamalarına ilişkin kapsamlı bir anlayış sunmakta ve öğrenmeyi desteklerken etik ve güvenlik standartlarını gözeten YZ entegrasyonu hedefleyen politika yapıcılar, yöneticiler ve eğitimciler için yol gösterici nitelik taşımaktadır.