Muş Ekolojik Koşullarında Bazı Yem Bezelyesi (Pisum arvense L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Abstract

Araştırma Muş ilinde farklı yem bezelyesi çeşitlerinin (Töre, Reisbey, Servet, Taşkent, Gap pembesi, Livioletta, Andrea, Biatlon ve Özkayna) verim ve kalite özelliklerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çeşitler arasında çiçeklenme ve hasat olum süreleri bakımından önemli farklılıklar gözlenmiş; en erken olgunlaşan çeşit Servet (çiçeklenme: 122,3 gün; hasat olum: 147,3 gün), en geç olgunlaşan ise Töre (çiçeklenme: 150,6 gün; hasat olum: 175,6 gün) olmuştur. Bitki boyu yönünden en yüksek değer Biatlon’da (141 cm) belirlenirken, en düşük değer Özkaynak (105 cm) çeşidinde tespit edilmiştir. Yeşil ot verimi açısından Reisbey (2388 kg/da) ve Servet (2378 kg/da) çeşitleri en yüksek performansı göstermiştir. Kuru madde oranı ortalama %94,3, ham protein oranı %18,5 olarak saptanmıştır. En yüksek ham protein oranı Biatlon (%19,9) çeşidinde, en yüksek kuru madde verimi ise Reisbey (732,5 kg/da) ve Gap Pembesi (720,9 kg/da) çeşitlerinde ölçülmüştür. Yem kalitesi açısından Özkaynak ve Livioletta, düşük ADF (%25,2–25,3) ve NDF (%40,2–40,9) oranları ile yüksek SKMO (%69,2–69,1) ve Nispi Yem Değeri (159,8–157,0) değerleriyle öne çıkmıştır. Araştırmada kullanılan çeşitler arasında Reisbey ve Gap Pembesi çeşitleri, yüksek verim ve kalite değerleriyle Muş ekolojik koşullarında en iyi performansı sergilemiştir. Bu çeşitlerin, bölgedeki yem bitkisi üretimini artırmak ve hayvancılık sektörüne katkıda bulunmak için önemli bir potansiyele sahip olduğu sonucuna varılmıştır.