Hastalık ve Sağlığın Sosyal İnşası: Sağlık ve Beden

Abstract

Sosyal inşacılık, insan bilincine vurgu yapan ve insanın dış çevre ile kurduğu sosyal etkileşim yoluyla kendi bilincine ulaştığını savunan bir yaklaşımdır. Berger ve Luckmann tarafından geliştirilen bu sosyal yaklaşım yapı ve fail ikiliğini aşmaya çalışmış, insan eylemlerine ve onun sonuçlarına odaklanmıştır. Hastalık ve sağlık kavramları tıbbi bir olgu olduğu kadar sosyal bir inşadır. Hastalıkla hastalık deneyimi, ağrı ile ağrı deneyimi birbirinden farklıdır. Hastalığı sosyal bağlamından koparıp incelemek tek boyutlu bir yaklaşım olur. 1970’lerden itibaren sağlık ve hastalık konularının sosyal bağlamına dikkat çeken çalışmaların sayısı artmıştır. Sağlık kurumuna eleştirel yaklaşan Foucault gibi düşünürler, günümüzde gideren artan oranda, sağlığın toplumu kontrol etme amacının bir parçası olduğunu savunmuştur. Hayatın tıbbileştirilmesi ile beraber tıp, insan yaşamını çepeçevre kuşatmış, insan bedenini kontrol etme stratejilerinin bir parçası haline gelmiştir. Bu makalenin amacı sosyolojik bir yaklaşım olan ve insanın anlam dünyasına odaklanan sosyal inşacılık bağlamında hastalık, sağlık, tıp ve beden kavramlarına odaklanmak, tıbbi bilgiyi yapı söküme uğratmaktır.