FARKLI ENGELE SAHİP TAKIM SPORCULARINDA YARALANMA KAYGISI VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı Türkiye’de bedensel, görme ve işitme engelliler federasyonları çatısı altındaki liglerde bulunan engelli takım sporcularının, yaralanma kaygısı ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Genel tarama modellerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılan araştırmanın çalışma grubunu gönüllülük esasıyla çalışmaya katılan 34 bedensel, 34 görme ve 37 işitme engelli olmak üzere toplam 105 engelli sporcu oluşturmuştur. Veri toplamada kartopu örnekleme yöntemi kullanılmış ve veriler Google Formlar aracılığıyla çevrimiçi toplanmıştır. Veriler Spor Yaralanması Kaygı Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiş ve dağılım normal olmadığı için ikiden fazla karşılaştırmalar için Kruskal Wallis ve korelasyon için Sperman analizi yapılmıştır. Bulgular değerlendirildiğinde görme engelli sporcuların acı çekme kaygı düzeylerinin bedensel ve işitme engelli sporculardan anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Görme engeli olan sporcuların yaralanma kaygılarının psikolojik sağlamlıklarını etkilemediği, bedensel engeli olan sporcuların psikososyal, işitme engeli olan sporcuların ise hem fiziksel hem de psikososyal unsurları içeren yaralanma kaygıları ile psikolojik sağlamlıkları arasında ters yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar bir bütün olarak ele alındığında hem fiziksel hem de çevresel unsurları içeren yaralanma kaygıları ile psikolojik sağlamlıkları arasında ters yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak engelli sporcuların yaralanma kaygıları ile psikolojik sağlamlıkları arasında hem fiziksel hem de çevresel faktörlerden kaynaklanan ters yönlü bir ilişki bulunduğu ve bu ilişkinin engel türüne göre farklılık gösterdiği söylenebilir. Bu doğrultuda engelli sporcuların yaralanma kaygılarını iyileştirmek için psikolojik sağlamlıklarını geliştirmeye yönelik çalışmaların yapılması ve yaralanmaların hem fiziksel hem de psikolojik özelliklerle ilişkili olduğunun dikkate alınması gerektiği söylenebilir.