GELİR GRUPLARINA GÖRE SERMAYE-EMEK İKAME ESNEKLİĞİ: VES ÜRETİM FONKSİYONUNDAN AMPİRİK BULGULAR

Abstract

Bu çalışma, Değişken İkame Esnekliği (VSE) üretim fonksiyonunun esnek çerçevesini kullanarak sermaye ve işgücü arasındaki ikame esnekliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada esneklik katsayısının tahmininde, her gelir düzeyiyle ilişkili farklı amortisman oranlarını dikkate almak amacıyla ülkeler yüksek, orta ve düşük gelirli olarak sınıflandırılmıştır. Çalışmanın yöntemi, 1994-2019 dönemine ait 118 ülkenin yıllık verilerinin kullanıldığı VES (Variable Elasticity of Substitution) üretim fonksiyonunun tahminine dayanmaktadır. Çalışmanın bulguları, değişken ikame esnekliği parametresinin (b) tüm modellerde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, ikame esnekliğinin tüm gelir grupları için birden küçük olduğunu ve sermaye-emek oranına bağlı olarak değiştiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu bulgular, geleneksel Cobb-Douglas ve CES üretim fonksiyonlarının birim esneklik varsayımını sorgulamakta ve ekonomik büyüme çalışmalarında ve politika analizlerinde ikame esnekliğinin dinamik doğasını dikkate almanın önemini vurgulamaktadır. Bu kapsamda, ilgili araştırmalarda kullanılabilecek ülkelere özgü ikame esnekliği verileri de hesaplanmıştır.