İslam Fethinden Selçuklu Hâkimiyetine Kadar Rey Şehri’nin Siyasî Tarihi

Abstract

Ortaçağ’da önemli bir merkez ve yerleşim yeri olan Rey şehri, bugünkü İran toprakları içinde yer almaktadır. Hz. Ömer döneminde fethedildikten sonra Emevîler, Abbâsîler, Tâhirîler, Saffârîler, Sâmânîler, Sacoğulları, Ziyârîler, Büveyhîler ve Gazneliler’in hâkimiyetine giren Rey şehri, Selçuklulara kısa süreliğine başkentlik de yapmıştır. Rey şehri değişik isimlerle anılmanın yanında farklı telaffuzlarla da tarihi metinlerde kendine yer bulmuştur. Bazen Cibal, bazen Irak-ı Acem, bazen de Horasan bölgesi içinde değerlendirilen Rey, askeri, stratejik ve ekonomik açıdan önemli bir konumda bulunduğundan, şehir tarih boyunca önemli mücadelelere sahne olmuştur. Ayrıca Rey şehri bir dönem Abbâsî veliahtlarının valilik görevleriyle ön plana çıkmıştır. Görünüşte dinî sebeplere dayanan ancak esas itibariyle siyasî olan isyanlar da bu dönemde Rey’e hâkim olan devletleri sürekli olarak uğraştırmıştır. İsyanlarda göze çarpan en belirgin unsur İranlılık kimliğidir