Kral Süleyman’ın Mitsel İkiliği: Ataerkil ve Anaerkil Roller

Abstract

Kral Süleyman, dinî, edebî ve folklorik geleneklerin geniş bir yelpazesinde kalıcı öneme sahip bir figür olarak öne çıkar. Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam’da olağanüstü bilgelik ve anlayışla donatılmış, ilahi rehberlikle yönetilen bilge bir hükümdar olarak tasvir edilir. Ayrıca hayvanlar, ruhlar ve diğer doğaüstü varlıklarla iletişim kurma yeteneğine sahip olduğu da anlatılır. Süleyman, tarihsel ve dinî öneminin ötesinde, Şahmaran (veya Yamlika) hikâyesi gibi birçok halk masalında da yer almaktadır. Bu hikâyede Süleyman, yedi denizin ötesindeki bir adada, bir mağarada uyuyan bir kral olarak betimlenir. Benzer figürler, İngiliz efsanelerindeki Kral Arthur’da ve Alman folklorundaki Frederick Barbarossa’da da görülür. Bununla birlikte, hem Şahmaran masalında hem de diğer anlatılarda Süleyman, tüm kuşların hükümdarı olarak da tasvir edilir. Bu makalede, sözünü ettiğim ilk rolün –mağarada uyuyan kral rolü– kadın merkezli bir kültürü temsil ettiğini, ikinci rolün –kuşların hükümdarı rolünün– ise Süleyman’ın tanrıça üzerindeki ataerkil hâkimiyetini temsil ettiğini ileri sürüyorum.