20. Yüzyılın Başlarında Muş Bulanık’ta Ermeni Olayları

Abstract

19. yüzyılın ilk yarsından başlamak suretiyle Osmanlı İmparatorluğunda gayr-i müslim tebaadan olanlar milliyetçi ve hürriyetçi fikirlerin etkisi altında bağımsızlık için siyasi, kültürel ve askeri yöntemlere başvurmuşlardır. Osmanlı’nın gayr-i müslim tebaası içerisinde önemli bir kitleyi teşkil eden ve Anadolu coğrafyasında dağılmış bir popülasyona sahip olan Ermeniler de 19. yüzyılın ikinci yarsının sonuna doğru ayrılıkçı hareketlere girişmişlerdir. Bu süreçte birçok istenmeyen olaylar tarih tarafından müşahede edilmiştir. Sonuç olarak 20. yüzyılın başlarına gelindiğinde taşra birimlerde yaşayan Ermeniler ve Müslüman tebaadan özellikle Türkler ve Kürtler karşı karşıya kalmışladır. Bu karşı karşıya gelinmenin Anadolu’nun dâhilinde birçok bölgede istenemeyen olayların yaşanmasına neden olunacağı gibi Muş Bulanık çevresinde de bu tür olaylara tanıklık edilecektir. Bu çalışmada, Osmanlı arşiv vesikalarına dayanılarak Bulanık çevresinde 20. yüzyılın başlarında yaşanan bazı Ermeni olaylarının bir değerlendirmesi yapılacaktır.