Paulo Freire’de Öğretme Eyleminin Etik Doğası

Abstract

Bütün meslek sahibi insanlar işlerini yaparken sorumlu olduğu kişilerin iyiliğini, faydasını ve çıkarını gözetmekle mükelleftir. Bu hususta her mesleğin çalışanlarına yol gösterecek etik ilkeleri mevcuttur. Tarihin her döneminde kutsal bir iş sayılan eğitimin yürütücüleri olan öğretmenlerin de mesleki yaşantılarında kararlar alırken, eylemlerde bulunurken ya da neyin doğru ve neyin yanlış olduğu ile ilgili ikilemlere düşerken onlara rehberlik etmesi amacıyla etik ilkeler oluşturulmaktadır. Öğretmenlerin mesleklerine, meslektaşlarına, öğrencilerine, ailelere ve topluma karşı görev ve sorumluluklarına yönelik benimsemesi gereken etik ilkelerin neler olması gerektiği konusu çeşitli zamanlarda farklı otoriterler, eğitim bilimciler ve filozoflar tarafından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeyi yapan düşünürlerden biri de Brezilyalı filozof Paulo Freire’dir. Freire, öğretmenlerin mesleklerini yaparken dikkat etmeleri gereken etik ilkeler üzerinde önemle durmakta ve öğretmenlerin mesleki uygulamaları ile etik ilkeleri arasında bir mesafenin olmaması gerektiğini vurgulamaktadır. Öğretmenin sahip olması gereken nitelikler ile öğretme ediminin doğası arasında bağ kuran Freire, bir öğretmenin göz önünde bulundurması gereken etik ilkeleri yazdığı eserinde detaylı olarak incelemiştir. Freire’nin bu konudaki tespitlerinin ele alınarak eğitim ve etik arasındaki ilişkiyi nasıl temellendirdiğinin irdelenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.