Spor Bilimlerinde Empati ve Farkındalık Çalışmaları: Yetersizliklerin Ne Kadar Farkındayız?

Abstract

Bu çalışmada amaç, spor bilimi alanında engellilere yönelik yapılan deneysel empati ve farkındalık çalışmalarını incelenmektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmaya 2009-2023 yılları arası engelli bireylere yönelik spor bilimi alanında yapılan 26 bilimsel makale çalışması dâhil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Ulakbim, Google Akademik, Web of Sciences, Eric ve Pumbed veri tabanları kullanılmıştır. Çalışmalar, yıl, yöntem, örneklem türü, örneklem büyüklüğü ve çalışılan yaş grubu değişkenleri açısından incelenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılarak frekans ve yüzde hesaplaması yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgularda, çalışmaların 2021 ve 2022 yıllarında daha çok yapıldığı, yöntemsel olarak karma yöntemlerin kullanıldığı, örneklem türüne göre yapılan çalışmaların çoğunlukla ortaokul öğrenciler ile gerçekleştirildiği, örneklem büyüklüğünde 100 ve daha az katılımcı ile yapılan çalışmaların daha çok olduğu ve çalışılan yaş grubunda ise en çok 0-18 yaş grubunun yoğunlukta olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, 2009-2023 yılları arası yapılan toplam 26 bilimsel makale çalışmasının on dört yıllık süre içinde yetersiz sayıda olduğu, spor bilimi alanında engellilere yönelik yapılan empati ve farkındalık çalışmaların sayısının arttırılması, örneklem büyüklüğünün daha geniş kitlelere yayılması gerektiği önerilmektedir. Bununla birlikte araştırmacı ve eğitimcilere konu üzerine fikir vermesi, yapılan çalışmaları değerlendirmeye olanak tanıması, alandaki ihtiyaç ve eksikliklerin farkına varılması gelecekte yapılacak çalışmalara yön vermesi açısından yararlı olacağı düşünülmektedir.