Etfal Dergisi’nde Bulunan ‘Baba-Oğul’ Adlı Metin Üzerine Bir Söylem Analizi: Bir Vatandaşlık Tasviri

Abstract

Son iki asır boyunca devletlerin yönetiminde meydana gelen köklü değişimler ve özellikle Batı’da değişen çocukluk algısı sonucu vatandaş tiplemesinin nasıl olacağı bireyin kendisini, toplumunu ve küresel boyutta tüm dünyayı ilgilendiren bir mevzu olmuştur. Geçmişte dar bir kültür ve coğrafya ekseninde ele alınan vatandaşlık çalışmaları, kitle iletişim araçlarının etkisiyle ulusal vatandaşlıktan küresel ve dijital vatandaşlığa doğru kaymaktadır. Temel olarak bireyin kendi kültürünü benimsemenin yanında farklılıklara saygılı olması ve bir insan, bir vatandaş olarak kendisinden beklenen görev sorumlukları yerine getirmesi beklenmektedir. Bu çalışma 1875 yılında Etfal Dergisinin sekizinci ve dokuzuncu sayılarında çocukların nasıl bir birey ve vatandaş olmaları gerektiği konusunda sokratik görüşme yönteminin kullanılarak yayımlanan ‘baba-oğul’ metninin söylem analizini gerçekleştirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda arzu edilen bireyin insani ve dini değerler aracılığıyla eğitime tabi tutulduğu ve idealize edilen vatandaşlığın bireyler arası herhangi bir ötekileştirme yapılmadan içinde yaşanılan vatanın menfaatlerine göre şekillendirildiği, küresel anlamda ise barış düşüncesinin temele alındığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda çok değişkenli toplumlarda vatandaşlık eğitimi için tarihsel çalışmaların artırılması gerekmektedir.