Matematik öğretmenlerinin ders anlatımlarının epistemik uygunluk bağlamında incelenmesi

Abstract

Bu araştırma, ortaokul matematik öğretmenlerinin 6. sınıf cebirsel ifadeler konusundaki ders anlatımlarını Onto-Semiyotik Yaklaşım'ın (OSA) bir parçası olan Epistemik Uygunluk çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması deseninin kullanıldığı çalışmada, Muş ilinde görev yapan iki matematik öğretmeninin ders anlatımları video kayıtları aracılığıyla incelenmiş; elde edilen veriler Epistemik Uygunluk kriterler ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı temelinde karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin derslerinde ağırlıklı olarak "Problem Durumları" ile "Tanımlar ve Prosedürler" boyutlarına odaklandıklarını, matematiksel dili desteklemek amacıyla manipülatif materyaller ve ilişkilendirmeler kullandıklarını; buna karşın "Argümantasyon" bileşenine ayrılan sürenin her iki katılımcıda da oldukça yetersiz kaldığını göstermiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, matematiksel kavramların tanımlanması ve rutin problemlerin çözülmesi süreçlerine çok vakit ayırıldığı gözlemlenmesine rağmen, öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini harekete geçirecek akıl yürütme ve kanıtlama süreçlerinin ders anlatımlarında sınırlı düzeyde yer aldığı ve bu durumun öğretimin epistemik derinliğini ve niteliğini sınırladığı sonucuna ulaşılmıştır.This study aims to analyze middle school mathematics teachers' instruction on the 6th-grade topic of algebraic expressions within the framework of Epistemic Suitability, which is a component of the OntoSemiotic Approach (OSA). Using a qualitative multiple case study design, the study examined the videorecorded classroom lessons of two mathematics teachers working in Muş province. The collected data were analyzed comparatively based on the Epistemic Suitability criteria and the objectives of the middle school mathematics curriculum developed by the Ministry of National Education (MoNE). The results of the study revealed that the teachers mainly focused on the components of "Problem Situations" and "Definitions and Procedures" in their lessons, and that they used manipulative materials and connections to support mathematical language; however, the amount of time allocated to the "Argumentation" component was found to be quite limited for both participants. In light of the findings, although a considerable amount of time was devoted to defining mathematical concepts and solving routine problems, it was concluded that reasoning and proof processes that could activate students' higher-order thinking skills were limited in the instructional practices, which in turn restricted the epistemic depth and quality of the teaching process.