Somut Şiir ve Renas Jiyan’ın Şiirleri Üzerine Bir Deneme

Abstract

Hayatta var olan değişim ve dönüşüm sanat anlayışlarına ve sanat eserlerine de yansır. Bu bağlamda modern şiirin de çeşitli sanat anlayışları doğrultusunda değiştiği, çeşitli anlayışlar doğrultusunda çeşitli dönüşümler geçirdiği bir gerçektir. Bunlardan biri de somut şiir anlayışı çerçevesinde gelişen şiir anlayışıdır. 1950’lerde birçok ülkede başlayan bu akım Kürt şiirini de özellikle şekil yönünden etkilemiştir. Bu bağlamda 1970’li yıllarda başlayan örnekler 2000’lerin başından itibaren görselliği öne çıkaran şiirlerle somutluk kazanmıştır. Reşîdê Kurd, Mem Ronga, Rojen Barnas, Ehmed Huseynî, Berken Bereh, Mueyed Teyib ve RênasJiyan gibi isimler Kürtçenin Kurmancî diyalektinde somut şiir türünde eser veren şairlerden birkaçıdır. Bu çalışmalar ile Kurmacî yazan şairlerin şiirdeki yenilik arayışlarına yöneldiklerini ve modern Kurmancî şiiri yeniliklerle canlandırmaya, şiire yön vermeye çalıştıklarını söyleyebiliriz. Hem diğer şairlerden yaptığımız alıntılarda hem de RênasJiyan şiirindeki somut örnekler üzerine yaptığımız tahlillerde bunu açıkça gördük. Jiyan, şiirde sürekli yeni anlayışlara açık bir şair ve Kürt şiirinde yaptığı yenilik denemeleri ile de hem kendi kuşakdaşlarını hem de genç nesilleri etkilediğini, yaptığı yenilik denemeleri ile Kürtçe şiirin yenilik kanadını canlı tutmaya çalıştığını söyleyebiliriz.