Tasavvuf; Modern ve Post-modern Çatışmasına Çözüm Olarak Geleneksel Bir Düşünce

Abstract

Modernism which has occurred as an idea ofcreating a new world proved the power with its main bases of rationalism andpositivism. However, using natural laws that was discovered in nature causedsome unpredictable problems because of running them against to nature. Likenature human being as a part of nature was exposed to some positivistevaluation and human soul was denied. Modernism was started to be criticizedbecause of its dogmatic values but it denied religion because of dogma.Post-modernist activists not only opposed to all modern values but also theydon’t put forward any holistic and systematic approaches. Post-modern era wasstarted to be criticized earlier than modernism because it asserts that thereis no border for individuality and pragmatism even if having skepticism andcertainty in everything. Humanity lives a chaos because of reading human beingand nature in a strict way of modernism and post-modernism, however as aholistic Islamic traditional approach sufism is supported a solution forhumanity. In this study problems caused by modernism and post-modernism arestudied and solutions given by sufism are try to be ranked.

Yenibir dünya yaratma teşebbüsü olarak ortaya çıkan modernizm, temel dayanağı olanrasyonalist ve pozitivist yaklaşımı sayesinde doğa bilimlerinde rüştünüispatlamıştır. Ancak doğa kanunlarının keşfedilerek doğaya aykırı kullanılmasıhiç tasavvur edilemeyen sorunlara yol açmıştır. Doğanın bir parçası olarakinsanoğlu da modernizmin olgucu değerlendirmelerine maruz kalaraktanrısal/ruhsal yönü inkâr edilmiştir. Dini inkâr eden ancak adeta bir din gibikendi ölçütlerini dogmatikleştiren modernite sorgulanmaya başlanmıştır.Modernizmin yükseldiği hemen bütün değerleri inkâr eden post-modernistler karşıolmanın ötesinde herhangi bir bütüncül ve sistematik bir yaklaşım ortayakoymamaktadırlar. Şüphecilik ve kesinliğin olmadığı ancak bireysellik vepragmatizmin sınırlarının mümkün mertebe zorlanmasının söz konusu olduğupost-modernizm ise modernizm kadar uzun sürmeden bir başka sorunlu evre olaraktelakki edilmeye başlanmıştır. İnsan ve doğanın Tanrısal bağlarındankoparılarak tek yönlü okumalara maruz bırakılması sonucu yaşanan kaosunçözümüne dair İslam’ın geleneksel düşüncesi olan tasavvufun doğruinsan-âlem-tanrı sistematiği ortaya koyduğu savunulur. Bu çalışmada modern vepost-modernizmin neden olduğu sorunlar ve bunların çözümüne yönelik tasavvufungörüşlerine yer verilecektir.