Kürtçe İki Çocuk Kitabının Ekoeleştiri Kuramı ve Çevre Eğitimi Açısından İncelenmesi

Abstract

Çocuk edebiyatı kapsamında bazı kitaplar doğa ve çevre sevgisi, bilinci ve bunları korumayı konu edinir. Bu kitaplar, okuyucularına doğa ve çevrenin içinde olduğu halleri ve bu yönde bazı tehlikeleri yansıtan bir role sahiptir. Doğa ve çevre bilinci de çocuk edebiyatında önemli bir tema olarak dikkat çeker. Edebi kuramlardan Ekoeleştiri ve eğitim alanında çevre eğitimi bu yönde bazı özelliklere sahiptir. Bu çalışma, Kürtçe iki çocuk kitabını ekoeleştiri kuramı ve çevre eğitimi açısından incelemektedir. Örnek kitaplar Berfin Ayşe Öğüt’e ait Dara Pîroz (Kutlu Ağaç) ve Îsmaîl Dîndar’a ait Warê Leglegan’dır (Leyleklerin Yurdu). Birincisi çocuklar için resimli öykü, diğeri ise roman olarak kaleme alınmıştır. Çalışmanın amacı, ilgili kitapların ekoeleştiri kuramı ve çevre eğitimi açısından hangi karşılıklara sahip olduğunun incelenmesidir. Bu çalışmada doküman analizi ve bulgulara erişmek için içerik analizi yöntemlerine başvurulmuştur. Çalışmanın sonucunda bu kitapların temaları ve içeriklerinin doğa sevgisi, bilinci ve onu koruma üzerine olduğu; bu çerçevede bazı özellikler taşıdıklarına ulaşılmıştır. Ekoelşetiri kuramı ve çevre eğitimiyle örnek kitapların içerik ve özelliklerinin denkleştiği görülmüştür. Buna göre örnek kitaplar “doğa ve çevre ile bir ve birlikte olma; onları tanıma, keşfetme ve fark etme; sevme; bilincine varma; fayda ve zorlukları; ona yönelik tehlikeler; koruma, bunun için harekete geçme ve girişimcilik gösterme vb. unsurlara göre incelenmiş ve yorumlanmıştır. Dolayısıyla bu çalışmanın çocuk edebiyatı alanında doğa ve çevre sevgisi, bilinci ve bunları korumaya yönelik ailelere, eğitim çalışanlarına ve uzmanlara rehberlik edebileceği beklenmektedir.