Sosyal hizmet akademisyenleri perspektifinden Türkiye'de klinik sosyal hizmet - Çelik, Hacer (Muş Alparslan Üniversitesi, 2025)
Klinik sosyal hizmet, birey, aile ve diğer küçük gupların biyopsikososyal, duygusal ve ruhsal işlevselliğini geliştirmek amacıyla psikososyal değerlendirme, psikoterapi, danışmanlık ve müdahaleyi içeren profesyonel bir uygulama alanıdır. Psikososyal işlev bozuklukları, krize müdahale, madde bağımlılığı, kronik hastalıklar ve yetiyitimi klinik sosyal hizmetin müdahale alanı içerisindedir. Klinik sosyal hizmet uygulaması bütüncül bir yaklaşım ve danışanın çevresiyle olan ilişkilerine odaklanmaktadır. Türkiye'de klinik sosyal hizmetin kurumsal düzeyde tanımı ve uygulama standartları belirlenmemiş olmakla birlikte son yıllarda sosyal hizmet uzmanlarının ve sosyal hizmet akademisyenlerinin klinik alana yönelmesiyle uygulama ve akademik çalışmaların artışına ilişkin olarak giderek önem kazanan ve gelişme sürecinde olan bir uzmanlaşma alanıdır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de klinik sosyal hizmetin sosyal hizmet akademisyenleri tarafından değerlendirilmesini sağlamaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen kullanılmıştır. Bulgular, görüşme formu aracılığıyla 18 katılımcıdan elde edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA 2024 veri analiz programı ile temalara ayrılmış ve analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları klinik sosyal hizmet teması altında 11 alt temaya ayrılmıştır. Alt temalar; Tanım, Türkiye ve Yurt Dışı Karşılaştırması, Müdahale Alanları, Konuları ve Ortamları, Önemi, Kavram Karmaşası, Akademik Çalışmalar ve Akademisyen Sayısı, Mevcut Uygulama ve Yasal Karşılık, Bilinirlik, Temsiliyet, Öznel Deneyimler, Engeller ve Öneriler ve Klinik Odaklı Lisansüstü Programlardır. Araştırmanın sonuçlarına göre; Türkiye'de klinik sosyal hizmete ilişkin tanım birliği bulunmamakla birlikte kurumsal düzeyde tanıma ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye'de klinik odaklı sosyal hizmet yüksek lisans programı resmi olarak bulunmamaktadır. Klinik odaklı sosyal hizmet doktora programı sadece bir tane bulunmaktadır. Türkiye'de lisansüstü eğitimde klinik odaklı programlara ihtiyaç duyulmaktadır. Türkiye'de klinik sosyal hizmete yönelik yasal düzenlemeler bulunmadığı için bazı kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütlerinde görev yapan sosyal hizmet uzmanları kendi inisiyatifleri doğrultusunda kısıtlı bir şekilde klinik sosyal hizmet uygulamaları gerçekleştirmektedir. Türkiye'de terapi ekolleri alan sosyal hizmet uzmanları özel danışmanlık merkezlerinde psikoterapi ve danışmanlık hizmetleri vermektedir. Türkiye'de klinik sosyal hizmete ilişkin akademik çalışmalar yakın dönemde yapılmaya başlasa da akademik çalışmalar yetersizdir. Bu alanda uzmanlaşmış akademisyen sayısı azdır. Türkiye'de klinik sosyal hizmetin bilinirliği yeteri düzeyde değildir. Türkiye'de klinik sosyal hizmetin savunuculuğunu yapan sivil toplum örgütü bulunmamaktadır.

Clinical social work is a professional field of practice that includes psychosocial assessment, psychotherapy, counseling and intervention to improve the biopsychosocial, emotional and spiritual functioning of individuals, families and other small groups. Psychosocial dysfunctions, crisis intervention, substance abuse, chronic diseases and disability are within the intervention area of clinical social work. Clinical social work practice focuses on a holistic approach and the client's relationships with his/her environment. Although the professional definition and standards of clinical social work at the institutional level have not been determined in Türkiye, it is an area of specialization that has been gaining importance and is in the process of development in relation to the increase in practice and academic studies with the orientation of social workers and social work academics to the clinical field in recent years. The aim of this study is to evaluate clinical social work in Türkiye by social work academics. Qualitative research methods and a phenomenological design were used in the study. Data were obtained from 18 participants through interview forms. The data obtained from the interviews were categorized into themes and analyzed using the MAXQDA 2024 data analysis program The findings of the study were divided into 11 sub-themes under the theme of clinical social work. The sub-themes are: Definition, Comparison Between Türkiye and Abroad, Areas of Intervention, Topics and Environments, Importance, Conceptual Confusion, Academic Studies and Number of Academics, Current Practice and Legal Equivalents, Awareness, Representation, Subjective Experiences, Barriers and Recommendations, and Clinical-Focused Graduate Programs. According to the results of the study, there is no unity in the definition of clinical social work in Türkiye and there is a need for definition at the institutional level. There is no official master's degree program in clinical social work in Türkiye. There is only one clinically focused social work doctoral program. There is a need for clinically focused programs in postgraduate education in Türkiye. Since there are no legal regulations for clinical social work in Türkiye, social workers working in some institutions, organizations and non-governmental organizations carry out clinical social work practices in a limited way on their own initiative. In Türkiye, social workers who receive therapy schools provide psychotherapy and counseling services in private counseling centers. Although academic studies on clinical social work in Türkiye have started to be conducted recently, academic studies are insufficient. The number of academics specialized in this field is small. The awareness of clinical social work in Turkey is not at a sufficient level. There are no civil society organizations advocating for clinical social work in Türkiye.
Clinical social work in Türkiye from the perspective of social work academics
Keywords: Sosyal Hizmet; Social Work